( 352 ) 



zich ten opzichte van een stelsel, waarin het lichaam zich met een 



c~ 

 snelheid t> beweegt, in de bewegingsrichting met een snelheid — 



c~ 

 voort. In tegengestelde richting met een snelheid . 



Heeft men nu een staaf, waarvan de uiteinden A en B heeten 

 en brengt men in A en B twee elkaar opheffende krachten aan. 

 Beoordeeld van een stelsel, waarin de staaf rust, denken wij, dat de 

 krachten tegelijkertijd worden aangebracht. Volgens een waarnemer, 

 ten opzichte waarvan de staaf zich in de richting van A naar B 

 beweegt, treedt echter de kracht in A eerder op dan die in B. Zij 

 /' het oogenblik, waarop de kracht in A wordt aangebracht, dan 



D 



treedt die in B op op het oogenblik t' -f- — x' . De energie en de 



c 



hoeveelheid van beweging door Einstein en Lorentz berekend, zijn 

 die hoeveelheden, die door de kracht in A aan het lichaam zullen 

 worden meegedeeld, vóór hij door de kracht in B wordt opgeheven. 

 Hierbij wordt echter over het hoofd gezien, dat de werking dei- 

 kracht in B zich in negatieven tijd door de staaf voortplant en zich 

 in A reeds doet gevoelen vóór hij in B werd aangebracht en wel 

 juist op het oogenblik t' . waarop ook de kracht in A optreedt. 



o 



Gedurende het interval - x' , gedurende hetwelk de kracht in B nog 



niet is aangebracht, deelt hij toch wel degelijk energie en moment 

 aan het lichaam mee, die de energie en momentveranderingen door 

 de kracht in A teweeggebracht juist opheffen. 



Wij zien hier opnieuw tot welke onaannemelijke voorstellingen 

 het aannemen van starre lichamen in de relativiteitstheorie leidt. Wij 

 zullen dan ook moeten aannemen, dat ieder lichaam deformeerbaar 

 is en wel zóó, dat de voortplanting van elastische trillingen dezelfde 

 wet volgen, die voor de voortplanting van licht in bewegende media 

 bekend is. 



Brengen wij aan een lichaam een stel elkaar opheffende krachten 

 aan, die het deformeeren, en brengen wij vervolgens het lichaam 

 in beweging, waarbij het contraheert, dan zullen de krachten bij die 

 contractie opnieuw arbeid verrichten. Dit is geheel analoog aan het 

 geval, dat men eerst een stel A krachten aanbrengt, die een lichaam 

 deformeeren, en vervolgens een stel B, die het verder deformeeren. 

 Het stel A zal bij de tweede deformatie opnieuw arbeid verrichten. 

 Het blijkt dus wel waar te zijn, dat een stel elkaar opheffende 

 krachten de energie van een lichaam veranderen, maar dit is uit- 

 sluitend het gevolg van den deformatie-arbeid. 



