( 368 ) 



lairvolume, maar óók als een tegelijkertijd daarmede gepaard gaande 

 schijnbare verkleining. De in onze theorie ingevoerde grootheid 

 Ab = — & t + i?6 a behoeft n.1. niel noodzakelijk uitsluitend de werke- 

 lijke verandering van het volume van een molecuul aan te duiden, 

 maar kan ook de schijnbare verandering in zich sluiten, in zooverre 

 deze tengevolge der tijdelijke opeenhoopingen der moleculen in hare 

 uitwerking op den druk tot uiting komt (zie bl. 16 — 17 l.c.);. 



De mate van veranderlijkheid van b wordt dan verder uitsluitend 

 bepaald door den dissociatiegraad ,i der samengestelde molecuul- 

 complexen. En daar deze grootheid een functie van v en T beide 

 is, zoo zal de grootheid b, gegeven door l = (1 — i l i)b l - r \\ib.,, d.w.z. 

 door 



b = vb, — (1 — 0) Ab, 



behalve van v ook nog van 7' afhankelijk wezen, al zal dit laatste 

 slechts iu zeer geringe mate het geval zijn, zooals wij straks zullen 

 aantoonen. 



Het is deze wijze van beschouwen welke mij reeds een tiental 

 jaren geleden voor den geest zweefde, en welke ik - - al ging ik 

 ook lijdelijk met andere beschouwingswijzen mede — feitelijk nimmer 

 heb losgelaten. Thans, na hel voltooien van mijn theorie van den 

 Vasten Toestand, ben ik meer dan ooit overtuigd dat mijne oorspron- 

 kelijke zienswijze de juiste moei wezen. Reeds de gang der groot- 

 heid ,.' als functie van r en T deed mij de groote waarschijnlijkheid 

 van deze zienswijze inzien. De wijze n.1. waarop ,< bij v en 7'=0 

 asymptotisch tot O nadert (zoodat er dan slechts complexe moleculen 

 aanwezig zijn), en bij v en 2'=oc asymptotisch Lol 1 nadert (alle 

 moleculen enkelvoudig); terwijl het kritische punt juisl in het begin 

 der scherpe buiging van 1 lul bleek te liggen — wat op een merk- 



dl 

 bare waarde aldaar van b =■ , en op een vrij aanzienlijke waarde 



van - rb" = c wees - dit alles gaf mij hoe langer hoe meer 



I / r '" 



de overtuiging, dal de veranderlijkheid van b alleen en uitsluitend 

 toe Ie schrijven was aan de wisselende mate van associatie der 

 moleculen, verbonden met de daarmede gepaard gaande (werkelijke 

 en schijnbare volume\ erandering Ab. 



Terwijl in de straks te noemen Verhandeling van van deh Waals 



11 Geheel op dezelfde wijze als o.a. Reimgahum 'lit doel, waar hij tol de slolsom 

 komt, dal de invloed van de temperatuur op den druk welke de moleculen van 

 een niet-ideaal gas op den wand uitoefenen, ld uiting komt in een fictieve ver- 

 groeiing van hel molecuul: het is „alsof de moleculen bij tempera tuurverhoo- 

 ging een vergrooting ondergaan. Etc. Etc 



