I 400 ) 



Scheikunde. — De Heer Holleman biedt namens de Heeren 

 A. Smits en H. L. de Leeuw een mededeeling aan : „Over 

 het stelsel zioavel". 



(Mede aangeboden door den Heer Van der Waals). 



Zooals door een van ons (Smits) ') werd aangetoond heeft de studie 

 van het stelsel zwavel feiten aan het licht gebracht, die de theorie 

 van het verschijnsel allotropie komen ondersteunen. De tot heden 

 aangevoerde feiten hadden alleen betrekking op den invloed van 

 de opwarmingssnelheid op het smeltpunt, maar zeker was het, dat 

 zwavel nog meer bewijsmateriaal zou kunnen leveren zoodat een 

 voortzetting van het zwavel onderzoek van groot belang scheen, te 

 meer, daar op deze wijze vermoedelijk een beter inzicht in de 

 gecompliceerdheid van het stelsel verkregen zou- kunnen worden. 



In de allereerste plaats werd de invloed van de voorgeschiedenis 

 op het overgangspunt nagegaan, omdat, zooals reeds vroeger werd 

 aangegeven, de thcoüe der allotropie zulk een invloed voorspelt. 2 ) 

 Dit onderzoek nu leverde een ondubbelzinnig resultaat, daar bleek, 

 dat het overgangspunt in sterke mate kan worden gewijzigd. 



Zwavel werd in een dilatometer hoog verhit en daarop snel afge- 

 koeld. Wanneer de zwavel de kamertemperatuur had bereikt, 

 werd de dilatometer met de door Reicher s ) aangegeven vloeistof, een 

 oplossing van zwavel in terpentijn, gevuld en het overgangspunt 

 bepaald. 



Steeds werd gevonden, dat het overgangspunt aanvankelijk sterk 

 was verlaagd, en bij een van onze proeven gelukte het dit punt 

 kort na de vulling ruim 10° verlaagd te vinden. Dit overgangspunt, 

 dat natuurlijk een metastabiel overgangspunt is, steeg voortdurend 

 met afnemende snelheid, zoodat eerst na 4 a 5 dagen het unaire 

 overgangspunt was bereikt. Wij vonden als temperatuur van het 

 unaire overgangspunt onder een druk van 1 atm. 95.45°, welke 

 waarde klopt met die door Reicher gevonden n.1 95.6° bij 4 atmos- 

 feren druk of, gecorrigeerd, 95.45° bij 1 atmosfeer druk. 



Raadplegen wij nu Fig. 2 van de mededeeling van een onzer (S.) 

 in dit Verslag"), dan is gemakkelijk in te zien, wat er bij deze proef 

 gebeurde, wanneer wij althans, om de zaak zoo eenvoudig mogelijk 

 voor te stellen, een oogenblik aannemen, dat er steeds innerlijk 

 evenwicht tusschen Sm en Sm beslaat. 



Uitgaande van een punt op de lijn L K hebben wij beneden de 



i) Versl. Kon. Akad. 26 Maart 1910, 808, Zeitsch. f. phys. chem. 76, 421 (1911). 

 -) 1. c. 3 ) Dissertatie, Amsterdam (1883). + ) p. 234. 



