( 403 ) 



do temperatuur tot + 117° was gedaald. Na plaatsing in het bad 

 van 1 10° werd na een kleine onderkoeling van + 0,5° geënt met 

 monokline zwavel, waarop de temperatuur tot 114° steeg en daar 

 ook bleef staan, totdat alle* vast was. 



De unaire stoltemperatuur was dus op cenige tienden van graden 

 na bereikt. Na deze proef eenige keeren herhaald te hebben, gingen 

 wij over tot de wijze van werken hierboven beschreven, en trachtten 

 wij door vastvriezen van het evenwicht bij hoogere temperatuur een 

 zoo laag mogelijk stolpunt te verkrijgen. 



Geheel in overeenstemming met de vroegere onderzoekers vonden 

 wij toen, dat op deze wijze wel lagere stolpunten werden waarge- 

 nomen, maar dat die steeds boven 110° blijven, doch wat anderen 

 door te grove onderzoekings-methode vermoedelijk zoo duidelijk niet 

 zagen, was dit, dat het stolpunt in den aanvang altijd het laagst 

 is, en dat tijdens de stolling het streven valt waar te nemen, de 

 unaire stoltemperatuur te bereiken. Daar echter bij deze proevende 

 konvergenz-temperatuur daarvoor te laag ligt, en de graad van 

 onderkoeling t. o. v. het unaire stolpunt te groot is, kan deze laatste 

 temperatuur niet meer worden bereikt. 



Bij deze eerste proefnemingen maakte het reeds den indruk, dat 

 aan de temperatuur 111° geen grootere beteekenis toekomt dan aan 

 ieder ander punt tusschen 111° en 114°. 6, maar dat het laagste 

 stolpunt, dat men bij deze methode van werken vinden kan, ongeveer 

 111° is, daar het hierbij niet gelukt een stollende vloeistof met een 

 grooter S,,_ gehalte te verkrijgen dan overeenkomt met dit stolpunt. 



Inderdaad bleek dan ook, dat, wanneer men de proef een weinig 

 wijzigt nog lagere stolpunten waargenomen kunnen worden. Deze 

 wijziging bestond hierin, dat men de plotselinge afkoeling te weeg 

 brengt door uitgieten van de zwavel in een dunne laag op een 

 porseleinen deksel. De gekristalliseerde massa werd daarop van het 

 deksel losgemaakt en in het stolpuntsvat gebracht. Nadat ook de 

 weerstands-thermometer daarin was geplaatst werd de massa snel 

 maar voorzichtig opgesmolten, waarop het vat weer in het bad van 

 konstante hooge temperatuur werd geplaatst, dat nu op 106° was 

 geregeld, evenals bij de vorige reeks proeven. De stoltemperatuur 

 steeg tot 109° en bleef eenigen tijd konstant om daarna weer te 

 dalen. Toen daarna de gestolde massa weer voorzichtig werd opge- 

 smolten en de vloeistof weer tot stolling werd gebracht, namen wij 

 de stoltemperatuur van 112° waar. Een andere waarneming waarbij 

 van zuiver S : , werd uitgegaan gaf bij eerste stolling de stoltempe- 

 ratuur 108°. Uit deze proeven blijkt ten duidelijkste, dat de om- 



- 



