( 421 ) 



Scheikunde. - De Heer P. van Rombürgh brengt, ook namens den 

 Heer F. A. H. Schreinemakers, het volgende rapport uit: 



De door wijlen den Heer Dutilh verrichte onderzoekingen „over 

 partieel racemisehe verbindingen" waren ondernomen met de bedoe- 

 ling daarover een proefschrift te schrijven. Het experimenteele onder- 

 zoek was gereed, alsook een gedeelte van de theoretische beschou- 

 wingen, toen de Heer Dutilh kwam te overlijden. Zijn vriend, de 

 Heer Kruït, die de taak op zich genomen heeft, het werk van den 

 Heer Dutilh, met gebruikmaking van de nagelaten aanteekeningen, 

 voor den druk gereed te maken, heeft zich met groote piëteit daar- 

 van ü-ek weten. 



o^ 



Ten aanzien van het gedrag der partieel racemisehe verbindingen 

 in waterige oplossingen, die in verschillende concentraties de split- 

 singsproducten bevatten, bestond groote tegenstrijdigheid tusschen de 

 theorie (Bakhuis Roozeboom) en het experiment (Ladenburg). 



De schrijver heeft nu onderzoekingen gedaan over de systemen 

 strychnine-d-tartraat- strychnine-1-tartraat-water, en brucine-d-tartraat- 

 brucine-1-tartraat-water, teneinde deze kwestie tot klaarheid te brengen. 

 Ten opzichte van het eerste systeem is hem dat volkomen gelukt. 

 Eerstens blijkt het experimenteele materiaal uit Ladenburg's labora- 

 torium den toets der kritiek niet te kunnen doorstaan, ten tweede 

 blijkt bij bepaling van een reeks isothermen, dat de theorie van 

 Roozeboom de verhoudingen volkomen weergeeft. 



Wat de brucinetartrateii betreft is gebleken, dat de door anderen 

 gepubliceerde onderzoekingen tot geheel foutieve resultaten hebben 

 geleid, dat die onderzoekingen de theorie van Roozeboom dus niet 

 verzwakken. De partieel racemisehe verbinding schijnt bij de tempe- 

 raturen, waarbij de schrijver experimenteerde, nimmer stabiel. Een 

 aantal physische constanten zijn voor de verschillende proef- 

 stoffen bepaald, daar de kennis van hunne waarden veel bijdraagt 

 tot bet juist begrip der verhoudingen in deze systemen. 



Aan de mededeeling dezer onderzoekingen gaat een theoretisch- 

 kritische behandeling vooraf omtrent de partieele racemie en de 

 theoretische en experimenteele wijze, waarop dit vraagstuk door 

 vroegere onderzoekers behandeld is. 



Het komt Uwe Commissie voor, dat het stuk alleszins waard is 

 in de verhandelingen der Akademie te worden opgenomen. Het geeft 

 een goede discussie van bekend feitenmateriaal en van de meeningen 

 door vroegere onderzoekers geuit en levert ook een goede experi- 



28* 



