( 428 ) 



Aardkunde. — De Heer K. Martin doet eene mededeeling : „Over 

 geologische gegevens uit het zuidioestelijke gedeelte van Nieuw- 

 Guinea." 



Bij gelegenheid van militaire expedities, waaraan de mijningenieur 

 Heldring was toegevoegd, is door dezen een groote collectie van 

 gesteentemonsters bijeengebracht, voor het grootste gedeelte uit rol- 

 steenen bestaande; want de expedities moesten zich in hoofdzaak tot 

 de rivierbeddingen beperken. Hieronder zijn de navolgende formatiën 

 aan te wijzen : 



1. P a I a e o z o i s c h. Rolsteenen van de Noordrivier (Lorentz- 

 rivier) met pygidiën van een kleine trilobiet, die evengoed tot Proetus 

 als tot Phillipsia kunnen behooren, en met een versteening uit de familie 

 der Orlhoceratiden, vermoedelijk Actinoceras. Een nadere bepaling van 

 het systeem is niet mogelijk. Waarschijnlijk moeten echter zand- 

 steenen met Rhynchonella van de Noordwestrivier tot dezelfde formatie 

 worden gerekend en hierin schijnen Orthis en Spiriferina voor te 

 komen, hetgeen op een postsilurische afzetting van het palaeozoicum 

 zou wijzen. 



2. Mesozoisch. Gesteenten van de Setakwa, Noordrivier, 

 B-Rivier en Digoel bevatten samengenomen : Inoceramus (?), canali- 

 culate Belemniten en Ammóniten, welke laatste alle tot de Stephano- 

 ceratiden schijnen te behooren. De slecht bewaarde Ammóniten wijzen 

 op de Juraformatie. 



3. Kainozoisch. Hiertoe behoort verreweg het grootste 

 gedeelte der onderzochte gesteenten, in de eerste plaats typische 

 Nummulitenkalk van de .Setakwa, B-Rivier en Digoel, buitendien 

 Lacazinenkalk, met Lucazina Wichmanni Schlumb. en talrijke schalen 

 van Alveolina en Nummulina, van de Setakwa. Aan deze ongetwijfeld 

 eoceene gesteenten sluiten zich Alveolinen kalken van de B-Rivier en 

 wellicht ook van de Noordrivier ; toch kon de eoceene ouderdom 

 dezer beide laatstgenoemde kalksteenen niet met zekerheid worden 

 vastgesteld. 



Üudmioceene kalksteen met groote Lepidocyclinen komen zeer veel- 

 vuldig in de B-Rivier en in de Digoel voor ; ze bevatten altijd ook 

 Heterostegina, die zelfs talrijker dan Lepidocyclina kan zijn ; aan 

 den anderen kant gaan de Lepidocyclinenkalken in Litlwthamnienkalk 

 over. Monsters uit de Digoel, die met den naam eener Heterosteginen- 

 Breccie kunnen worden bestempeld, zullen wel tot dezelfde etage van 

 het tertiair moeten gerekend worden. 



