( 436 ) 



bet ontstaan van combinatie-trillingen aanleiding geven. De intensiteit 

 der som- en verschiltrillingen is echter betrekkelijk gering ; voor de 

 in liet infra-rood gelegen lijnen kan daaromtrent onzekerheid bestaan, 

 voor een aantal lijnen in het zichtbare spectrum blijkt de geringe 

 intensiteit al uit het feit, dat zij door vroegere waarnemers niet ge- 

 zien zijn. 



De aanwezigheid van combinatie-lijnen wijst er op, dat in het 

 trillende systeem eenige slingeringen met zoo groote amplitude plaats 

 vinden, dat voor deze de eenvoudige slingerwet, dat de kracht, die 

 het trillende deeltje (systeem) naar zijn evenwichtsstand terugdrijft 

 evenredig met de uitwijking is, niet geldig is. Deze kracht hangt 

 nu ook van hoogere machten van die uitwijking' af. Neemt men, 

 zooals IIklmholtz voor de combinatie-tonen deed, ook hier aan, dat 

 de beweging veroorzakende kracht óók afhangt van het kwadraat 

 der amplitudo, dan kan men uit twee dergelijke trillingen een nieuw 

 systeem van combinatie-trillingen verwachten. 



Van alle tot dusverre bekende reeksen (hoofd-, eerste en tweede 

 nevenreeks hebben de eerste lijnen de grootste intensiteit; deze lijnen 

 treden, zooals uit het volgende blijken zal, in combinaties op en het 

 is duidelijk, dat voor deze trillingen het bovengezegde geldt. 



Waar in 't vervolg gesproken wordt over het verschil of de som 

 van twee lijnen, wordt het verschil, resp. de som van de trillings- 

 getallen bedoeld, door die lijnen voorgesteld. 



L i t h i u m : In een verhandeling omtrent een nieuwe empirische 

 spectraalformule *) is een aantal lijnen van dit element als derde 

 nevenreeks genoemd. Wij hebben hier te doen met een verschil-reeks, 

 waarvan de termen de verschillen in frequentie voorstellen tusschen 

 de l e lijn der hoofdreeks en elk der volgende. In onderstaande tabel 

 bevat de eerste kolom de waargenomen golflengten der hoofdreeks 

 in A. E. ■), de tweede geeft de trillingsverschillen, de derde de daaruit 

 berekende golflengte /j, de vierde kolom eindelijk de waargenomen 

 golflengte /„.. Achter deze is de waarnemer door zijn initiaal aan- 

 gewezen met de door dezen opgegeven mogelijken waarnemingsfout. 

 Het is duidelijk, dat li gevolgd moet worden door een ± A, aan- 

 gezien deze golflengte berekend is uit waargenomen lijnen, waarin 

 een waarnemingsfout waarschijnlijk is. 



De eerste lijn (6240,1) van deze verschilreeks geeft met de eerste 

 lijnen van beide nevenreeksen wederom verschiltrillingen. De eerste 



x ) E. E. Mogendobff, over een nieuwe empirische spectraalformule, Versl. der 

 Kon. Akad. v. Wet. Nov. 1906. Diss. Amsterdam 1906. 



-) Deze lijnen zijn de sterkste van het ü-spectrum. Kayser en Runge, Handb. 

 der Spectr. Bd. II. pag. 517. 



