(453 ) 



Uit liet bovenstaande volgt dus, dat het feit van liet nagenoeg recht 

 zijn der kromme 1 / 3 (d -f- d') = f (m) niet moet gezocht worden in 

 een zeer specialen vorm van de toestandsvergelijking, zooals o.a. 

 Guye doet, die in een zijner laatste mededeelingen de vraag stelt : 

 „welke toestandsvergelijking nu eigenlijk wel behoort hij het feit der 

 „rechte middelhjn" — maar dat dit feit reeds volgt uit de eenvoudige 

 van der WAALs'sche toestandsvergelijking met b constant, als bijzondere 

 omstandigheid dat de richtingseoëfficienten der kromme 1 f, (d-\-d')=j\m) 

 bij haar aanvangs- en eindpunt niet ceel afwijken van de richtings- 

 eoëfficient der verbindende rechte lijn, zoodat de kromme lijn zich 

 als het ware dicht om de rechte lijn heenslingert, en er zich nergens 

 belangrijk van verwijdert. 



Dit alleen is de reden van het nagenoeg „recht" zijn der genoemde 

 kromme, en men behoeft waarlijk niet te zoeken naar een zeer 

 speciale toestandsvergelijking, welke dit feit zou rechtvaardigen. En 

 daarom namen wij dan ook de moeite, dit in het bovenstaande ten 

 opzichte der ideale van der WAALs'sche vergelijking nog eens aan 

 te toonen. Want reeds daar heeft men de z.g. „rechte" middellijn. En 

 dit feit blijft bestaan ook bij de door ons gewijzigde toestandsverge- 

 lijking, wanneer de moleculen der stof zich door associatie tot grootere 

 molecuulcomplexen hebben vereenigd. Alleen zal dan de richtings- 

 coëfficient niet 0,4 a 0,5 zijn, maar ongeveer dubbel zoo groot, nl. 

 0,9 a 1, zooals wij in eene volgende mededeeling zullen aantoonen. 



Vlak bij het kritische punt zullen d en d' (zie ook bovenstaande 

 tabel) bij de ideale toestandsvergelijking worden voorgesteld door 



d = 1 + 2 V\—m ; d' = 1 - 2 Vl—m, 



terwijl in werkelijkheid een veel sterker uiteengaan der beide phasen 

 wordt gevonden, wanneer m iets kleiner dan 1 wordt ; de coëfficiënt 

 2 behoort dan te worden vervangen door ongeveer 3,6, zooals volgt 

 uit de waarden van d en d' bij de standaard-normale stof Fluorbenzol, 

 ei; ook uit die van S0 2 , welke laatste waarden zeer onlangs met 

 groote nauwkeurigheid door Cardoso zijn bepaald, en wel in de onmid- 

 dellijke nabijheid van het kritisch punt. 



Wat dHsF betreft, zoo heeft men de volgende tabel (p. 454, 

 zie ook Kienen, die Zustandsgleichung, p. 99). 



De afwijkingen van de rechte lijn tussehen 7 S (d + d') = 1 en 

 1,274 zijn in de werkelijkheid dus zelfs grooter dan bij de ideale 

 toestandsvergelijking van van der Waals ; verder slingert zich thans 

 de kromme juist omgekeerd om de rechte heen als in het ideale 

 geval: dicht bij het kritische punt wijkt de kromme naar de vloeistof- 

 zijde af ; verderop naar de dampzijde. De rechte lijn heeft tot rich- 



