( 528 ) 



De kristallografische metingen van PJ S en AsJ 3 lieten tet dusverre 

 twijfel aan de isomorphie beider verbindingen. Volgens Nordenskiöld ] ) 

 is PJ S hexagonaal (of trigonaal?), met a : c = 1 : 1, 1009, met |000J] 



en {1010} uit CS, omgekristalliseerd, of met {10Ï0}, {0001} en { 1 012 j 

 uit de smelt; tweelingen volgens { 1 122 }. 



Daarentegen AsJ, volgens Friedlander 2 ): trigonaal, met ax=l -.2,998, 

 met basis {211}, {110}, {411}, en volkomene splijtbaarheid parallel {111}. 



Deze gegevens voeren inderdaad niet zonder meer tot de aanname 

 eenerisomorfie. De smeltproeven bewijzen nu, dat AsJ 3 en PJ S inderdaad 

 verschillende symmetrie moeten bezitten ; het is niet onwaarschijnlijk, 

 dat elk der verbindingen nog eene metastabiele modifikatie vertoont, 

 welke met den stabieleren vorm van het andere lichaam korrespondeert. 



Het geval, in fig. 3 voorgesteld (AJ g A- SbJ 3 ), laat ook weinig 

 twijfel over. Men heeft hier eene isomorfe mengingsreeks met minimale 

 temperatuur. 



Het SbJ 3 is trimorf 3 ); echter zijn zoowel de rhombische (geel- 

 groene) als de monokliene (groengele) modifikatie metastabiele, 

 monotrope vormen, en slechts onder zéér bijzondere omstandigheden 

 te verkrijgen. Daarentegen zijn de mengkristallen trigonaal, en rood 

 gekleurd, — evenals de stabielere, trigonale, roode modifikatie van 

 het SbJ 3 . 



Het trigonale SbJ, vertoont {111}, {100} en {110}; de door Cooke 

 aangegeven hoeken zijn echter niet juist, gelijk Negri (Rivista di 

 Min. e Grist. ital. Padua 9. 43. (1891) aantoonde. Voor den hoek a 

 vindt hij 50°40', terwijl die bij AsJ t op 51°20' werd bepaald. 



Een en ander wijst, in verband met de gevonden smeltlijn, wel 

 genoegzaam op eene werkelijk voorhandene isomorfie tusschen beide 

 verbindingen. 



Het geval van fig. 5 {SbJ, -f- PJ\) duidt op eene gewone mengings- 

 reeks met eutektische temperatuur bij 56°, en zonder merkbare vor- 

 ming van vaste oplossingen. 



Terwijl dus bij PJ 3 en AsJ 3 reeds eene onderbroken mengings- 

 reeks, met groot hiaat aanwezig was, is de mengbaarheid bij PJ 3 

 en SbJ 3 geheel verdwenen, of althans tot concentratie's, onmiddellijk 

 bij de assen, beperkt. Een en ander is in stelselmatigen samenhang 

 met den steeds grooter wordenden afstand tusschen de elementen 

 P As en Sb ten opzichte van elkander. 



November 1911. Anorganisch Chemisch Laboratorium der 



Rijks- Universiteit te Groningen. 



i) Nordenskjöld, Z. f. Krist. 3, 214 (1897). 



~) Friedlandfr, Bihang K. Svenska Vet. Acad. Stockholm (1874). 



s ) Uuoke, Proc. Amer. Acad. 13.74. (lö77)j_Ref. Z. f. Krist. 2, 634. 



