( 533 ) 



vloeistof dienst doet, is dientengevolge uitgesloten. (tuye en Drouginink 

 hebben deze moeilijkheid vermeden door tusschen den kwikmanometer 

 en het vat niet stikstoftetroxyd een luchtkussen te brengen, zoodat 

 de druk van liet stikstoftetroxyd door de lucht op den manometer 

 werd overgebracht. Deze methode heeft echter stellig nadeelen. Zelfs 

 al zouden we afzien van het oplossen van lucht in het stikstoftetroxyd, 

 levert eventueele vermenging van lucht met het gasvormige tetroxyd 

 reeds drukverhooging. De bepalingen kunnen slechts dan juist zijn, 

 indien de damp in de onmiddellijke nabijheid van de vloeistof (resp. 

 vaste stof) zuiver tetroxyd is en de lucht dus niet tot zoover is 

 doorgedrongen. 



We hebben om bovengenoemde redenen van het gebruik van een 

 kwikmanometer afgezien. Rajisay en Young verichtten hunne statische 

 bepalingen, zooals boven werd vermeld, door gebruik te maken van 

 de samendrukbaarheid van een dunwandig glasreservoir. Terwijl we 

 nu in Mei van dit jaar naar eene dergelijke methode van drukmeting 

 zochten, welke op de deformatie van een dunnen glaswand berust, 

 verscheen eene verhandeling van Jackson '), waarin een glasinano- 

 meter werd beschreven, welke hem in staat had gesteld drukkingen 

 beneden één atmosfeer tot in tienden van millimeters kwik te bepalen. 

 Deze glasveer, berustend op het principe van den Bourdonschen 

 metaalbarometer, welke in tegenstelling met de vroeger voorgestelde 

 modellen na eenige oefening gemakkelijk en snel kan worden gemaakt, 

 levert een zeer bruikbaar apparaat voor dampspanningsmetingen van 

 stoffen, welke zooals stikstoftetroxyd met kwik reageeren. Wij hebben 

 de gedaante, gevoeligheid en grootte van den glasmanometer op tal 

 van wijzen gevarieerd en zijn er in geslaagd de methode zoodanig 

 te wijzigen, dat het mogelijk is dampspanningsbepalingen ook bij 

 hoogeren druk uit te voeren. In deze mededeeling willen we de 

 bepalingen, verricht tot drie atmosferen, bespreken ; de beschrijving 

 der proeven bij hoogeren druk, welke reeds tot ongeveer 60 atmosferen, 

 zijn uitgevoerd en zoo mogelijk nog tot den kritischen druk worden 

 voortgezet, zal met de bepaling (langs anderen weg) van de kritische 

 temperatuur (158°,2) tot eene volgende mededeeling worden uitgesteld. 



3. Glasmanometer voor drukkingen beneden drie atmosferen. 



De gedaante van den glasmanometer, welke door ons werd gebruikt, 

 is weergegeven in lig. 2 ; ze komt overeen met fig. 2 van de geciteerde 

 verhandeling van Jackson. Een glazen buisje van ongeveer 5 mM. 

 uitwendige doorsnede wordt aan één zijde uitgetrokken ; dicht bij 



^ Journ. Ghem. Soc 99 lubö (1911). 



