f 572 ) 



gemaald en door een Nico! gepolariseerd in een vlak dal onder 

 45° mei den horizon! helt. De damp of nevel wordl gebracht in 

 .ecu horizontale bnis, die bij \ - ele proeven inwendige condensator 

 platen beval, welke met de electriciteitsbron wordt verbonden. 

 De bnis was door dunne dekglaasjes afgesloten en had openingen 

 voor den toevoer en afvoer van nevels en dampen, üp de buis 

 volgde de analysator. 



De waar Ie nemen dubbele breking is zoo gering dat een bijzonder 

 hulpmiddel gebruikt moei worden om ze te melen. Een horizontaal 

 glazen balkje was lusschen den polarisator en de bnis gebracht. 

 Het rusl dicht bij hel midden op twee glazen ('vlinders en is aan 

 de einden belast. De door de belasting optredende spanningen 

 maken het glas dubbelbrekend. Tusschen gekruiste Nieols wordl het 

 balkje licht, behalve in de neutrale lijn die donker blijft. Met is wel 

 onnoodig over de optische theorie van de gebogen glazen balk, die 

 zeer eenvoudig is en in vele handboeken is overgegaan, meer te 

 zeggen. Het meest verfijnde onderzoek dal mei zulk een balkje ver- 

 richl is, is misschien dat van hord R.AYLKIGH 1 ), toen hij de vraag 

 stelde of dubbele breking optreedt bij beweging door den aether. 



De plaats van den donkeren band kan door een paar draadjes 

 op het balkje bevestigd) en die den band insluiten worden bepaald. 

 Wordt een dubbelbrekende stof, met verticale en horizontale hoofd- 

 richtingen, in den lichtbundel gebracht dan verschuift de zwarte 

 hand naar boven of beneden, afhankelijk van het teeken der breking. 



De gevoeligheid der methode kan binnen vrij wijde grenzen worden 

 gewijzigd. Zij wonli vergroot 1'. door vermindering van de belasting 

 op de einden dei' glasstaaf, 2". dooi' vergrooting van den afstand dei' 

 steuncylinderljes. Naar omstandigheden kan men de gevoeligheid kiezen. 



In absolute maal werd de dubbele breking, althans bij de grootere 

 waarden, bepaald met behulp van een parallel compensator van 

 Soi.kii, Babünet. De verplaatste donkere band kan daarmee in zijn 

 oorspronkelijken stand teruggebracht worden. De compensator kan 

 gemakkelijk in of uil den lichtbundel worden geschoven. 



Voor zeer zwakke waarden der dubbele breking schijnt het voor de 

 hand Ie liggen om dooi- buiging, in den een of anderen zin, van een 

 tweeden balk den oorspronkelijken toestand in het gezichtsveld weer 

 Ie herstellen. Wij hebben deze methode nog niet systematisch toegepasl. 



De grens van de gevoeligheid ^\ry methode kan men vinden door 

 het gewicht Ie bepalen noodig om eene nog juist zichtbare dubbele 

 breking, dns verplaatsing van den band. te weeg te brengen in een 

 verticale dunne glasplaat, die in de lengterichting' wordt gedrukl. 



i) Rayleigh. Phil. Mag. (6) 4. p. 678. 1902. 



