( fio-i ) 



Eene Lweede voorwaarde, die voor de praktische uitvoerbaarheid 

 van hel hoogste gewichl is, bestaai daarin, dal voor de bepaling van 

 X alleen tellingen vereischl worden, zonder schatting of meling van 

 de helderheid der afzonderlijke sterren. 



Men kan b.v. op eenzelfde plaat 2 opnamen met denzelfden expositie- 

 tijd maken, een zonder en een met een gaas, waarvan de absorptie 

 in grootteklassen a bekend is. Deze is door laboratoriumproeven, hel 

 nauwkeurigst door meting der vlakteabsorptie, Ie bepalen, die in 

 grootteklassen de helft van de sterabsorptie is, en ze is van de golf- 

 lengte onafhankelijk. Door de sterren Ie tellen, die alleen het onver- 

 zwakte beeld, en de sterren, die beide beelden toonen, krijgt men 

 2 aantallen N (m) en JX(m — «), waarbij hel verschil der grens- 



d lor/ N 

 helderheden «, waarop het voor den gradiënt — — vooral aankomt, 



dm 



met groote zekerheid bekend is. De absolute waarde van m is daarbij 

 uit de uitmeting van enkele individueele sterren te vinden. Men zou 

 ook nog als derde waarde het aantal kunnen lellen, waarbij boven- 

 dien het eerste diffractiebeeld zichtbaar is ; maar alleen", wanneer het 

 gaas zoo grof is, dat het eerste spectrum tot een- nagenoeg punt- 

 vormig beeld samengedroneen wordt, werkt zijne geheele lichthoeveel- 

 heid als maat voor de zichtbaarheid. Anders is de zich tbaarheidsgrens 

 hier van de kleur der sterren afhankelijk en haar verschil met het 

 hoofdbeeld theoretisch niet bekend. 



Praktischer zal daarom eene andere methode van uitvoering zijn. 

 Men neemt op dezelfde plaat een aantal opnamen met in geometrische 

 reeks stijgende expositietijden. Van elke sier ontstaan dan een aantal 

 beelden naast elkaar, die telkens een vast aantal grootteklassen in 

 helderheid verschillen. Men heeft nu eenvoudig hel aantal sterren te 

 lellen niet 1 zichtbaar beeld, met '2 beelden, met 3, met 4, met 5 

 beelden. Deze geven dan de aantallen X voor grenshelderheden m, 

 die telkens mei eenzelfde bedrag opklimmen. Om de onzekerheid 

 op ie hellen, die uit het verwisselen der zwakste sterbeeldjes met vlekjes 

 der plaal ontstaat, is liet raadzaam, de langste opname dubbel te 

 nemen. De zwakste sterren zijn dan alle dubbel, en daardoor zonder 

 twijfel Ie erkennen, terwijl over de zichtbaarheid van het zwakste 

 beeld bij helderder sterren geen twijfel kan bestaan, daar de plaats, 

 waar men het zoeken moei, juist bekend is. 



Bij deze methode is echter hel helderheidsverschil tusschen de 

 afzonderlijke opnamen niet van tevoren bekend, en het moet daarom 

 door bijzondere metingen vastgesteld worden. Men weet wel zoo 

 ongeveer, hoeveel grootteklassen men bij eene bepaalde vergrooting 



