43 



cle meest geschikte gelegenheid schenen aantcbieden, en 

 2o. door scheikundige onderzoekingen, welke opgedragen 

 zouden worden aan dr. J. E. de Vrij , aantetoonen , op 

 welke wijze de onder den naam Laokao bekende groe- 

 ne verwstof het voordeeligst daaruit zou kunnen worden 

 bereid. Tevens werd mij medegedeeld . dat een aantal 

 frissche zaden van die planten uit China werden verwacht. 

 Dientengevolge heb ik de Rhamnussoorten sedert de maand 

 Augustus 1861 , onder mijn toezigt genomen. Zij bevonden 

 zich allen in den z. g. boventuin of aardbezientuin van 

 Tjie-Panas, aan de grens der bosschen , ter hoogte van on- 

 geveer 4000 voet boven zee, waar ook de 2 oudste cali- 

 saya-kinaboomen staan , op een geringen afstand beneden 

 den pasangrahan Tjie-Bodas. Er waren voorhanden 178 

 stuks Rhamnus chloroforus Decaisne, waarvan het grootste 

 exemplaar eene hoogte had van lo 1 ^ en het kleinste van 

 1 voet, en 88 stuks van Rhamnus utilis Decaisne, waarvan 

 het grootste exemplaar 10 en het kleinste 1 voet hoog was. Die 

 planten stonden aldaar op een zeer slechten bodem, waren 

 echter reeds te groot om ze te kunnen verplaatsen, met 

 uitzondering van 12, waarvan ik er 6 naar Nagrak op den 

 berg Tangkoeban-Prahoe, ter hoogte van oOOO en 6 op den 

 berg Malawar boven Tjie-Niroean , op eene hoogte van na- 

 genoeg 7000 voet heb overgebragt. Het scheen mij onnoo- 

 dig toe deze Rhamnusplanten door opkweeking van stek- 

 ken te vermenigvuldigen, omdat zoo vele nieuwe zaden uit 

 China aangekondigd waren , waarop ik evenwel tot heden 

 toe vergeefs heb gewacht. Intusschen hebben de grootste 

 van die heesters, namelijk van Rhamnus utilis een 1 aan- 

 vang gemaakt met rijpe vruchten te dragen, die zwart- 

 blaauw van kleur zijn en op «zwarte bezien 11 (Ribes ni- 

 grum L.) gelijken, doch kleiner zijn dan deze. Elke van 

 deze bessen bevat drie zaden, waarvan echter gewoonlijk 

 slechts twee volmaakt ontwikkeld zijn en voor kiemkrach- 

 tig kunnen doorgaan. Dergelijke zaden heb ik 500 stuks 

 geoogst en op verschillende plaatsen in de kinaplantsoe- 



