jen te behoeden, daar dan toch de wind, die overal en ook 

 op Pengalengan en de verdere tuinen aldaar, hevig waaijcn 

 kan, geen nadeel aan de planten zonde hebben toegebragt, 

 maar zelfs, men kan het er gerust voorhouden, zou de 

 luchtstroom eer nuttig dan nadeelig voor den plantengroei 

 geweest zijn. 



Het sub o vermelde beteekent letterlijk niets, want al 

 moge het bewerkte terrein al geene millioenen hoornen 

 kunnen voeden, zoo zal dit toch met de geheele omge- 

 ving van het Gedeh- en Pangerangoh-gebergte wel het geval 

 zijn, wanneer de kinaboom eenmaal overal in het wild 

 zal voorkomen ; daarenboven was en is ook thans nog 

 Tjie-Bodas een heerlijke kweektuin ter verkrijging van za- 

 den , zoo als reeds nu door de ondervinding gestaafd is. 



Bij het sub G gezegde, valt nog aan te merken, dat het 

 minste gevaar voor eene overstrooming van lava uit den 

 krater van den Gedeh te Tjie-Bodas bestaat, wijl, ingeval 

 de stroom al eens dezen weg mogt kiezen, het 100 voeten diepe, 

 daar langs gelegene, breede ravijn, wel in staat zal zijn 

 om die lava aftevoeren. Het was ook niet de heer Hass- 

 karl die dit terrein uitgekozen heeft, maar wel de rege- 

 ring zelve op voorstel eener kommissie. 



Bi. 100 moet Junghuhn zijns ondanks bekennen, dat de 

 kinaboompjes zich buitengewoon vroegtijdig ontwikkeld heb- 

 ben , wat hij echter aan ongunstige omstandigheden wenscht 

 toeteschrijven. Hoe tegenstrijdig dit nu ook zij, zoowellen 

 wij hem eens toegeven dat hij gelijk heeft, maar dan blijft 

 het nog altijd van het hoogste belang om, op welke wijze 

 dan ook, zoo spoedig mogelijk bloemen en vruchten te be- 

 komen om de verdere kuituur daarmede naar believen te 

 kunnen uitbreiden, en juist deze gunstige uitkomst heeft 

 Junghuhn verijdeld door het verplanten der hoornen , welke 

 de schoonste uitkomsten beloofden , zooals door de weinigen 

 die nietverplant zijn gestaafd is, terwijl de door hem met 

 zooveel ophef aangekondigde verplanting, den dood van de 

 meeste dier fraaije boomen tengevolge heeft gehad. 



