1 18 



De rivier trad buiten hare oevers: in de kampong At- 

 jeh stond het water circa V/ 2 <d boven dan begane*] 

 grond. 



In de binnenlands gelegen afdeelingen Mandheling en 

 Angkola was de aardbeving zeer hevig en veroorzaakte 

 veel schade. Een groot aantal huizen stortte in ; sawahs 

 werden als het ware omgekeerd; er hadden aardstortingen 

 plaats, waarvan eene zelfs ten gevolge heeft, dat de kam- 

 pong Sialang geheel verplaatst moet worden. 



Te Penjaboengan, de hoofdplaats van Mandheling, begon 

 de aardschudding des avonds ten ö 3 /^ uur en van dat tijdstip 

 tot den 17 den , des morgens ten acht uur, werden niet minder 

 dan vijf en twintig schokken geobserveerd. Men meende 

 aldaar dat de beweging van den kant van den vulkaan 

 Merapie (in Mandheling, Zuid- Zuidwestwaarts van Pen- 

 jaboengan gelegen) kwam; doch in de distrikten van die 

 afdeeling merkte men op dat de rigting der beweging was 

 van Noord-West naar Zuid- Oost. 



Te Siboga begon de aardbeving des avonds ten zeven uur. 

 De eerste beweging duurde vier minuten; zij was nu eens 

 stootend, dan weder zacht golvend. Omtrent de rigting 

 waren de waarnemingen zeer uiteenloopend. Volgens som- 

 migen was zij van West-Zuid- West naar Oost-Noord-Oost, vol- 

 gens anderen geheel tegenovergesteld. Men hoorde een ge- 

 luid als van een 1 bal , die over eene kegelbaan rolt. Op ver- 

 schillende plaatsen scheurde de grond open. Kort na de 

 eerste schudding geraakte het water in de baai van Tapa- 

 nolie in hevige beroering: tot twee maal toe week het zoo 

 sterk terug, dat de ter reede liggende vaartuigen grond 

 raakten, doch onmiddelijk kwam het weder opzetten en over- 

 stroomde de pasar en den grooten weg , die evenwijdig met 

 het strand loopt. 



Te Baroes begon de aardbeving ten zeven uur; zij duurde 

 circa vier minuten, doch herhaalde zich nog dikwerf in 

 den loop van den nacht. Men meende dat de rigting 

 van Oost naar West ging; ook daar overstroomde de 



