52 



volledige overeenstemming met de proeven van Greenwood. Maar 

 voor D zou dan een nog lagere waarde berekend worden, nl. 

 660,9 : 84,05 = 7,86. De waarde van p k ware = 0,0321 X-1600.10~ 4 : 

 : 1406,25.10~ 8 = 370 atm. geworden, terwijl de beide verhoudingen 

 Tjc-. T s en 1\: T tr resp. = 1,64 en 5 zouden gevonden zijn. 

 De bepalingen van Greenwood nu gaven het volgende. 



T= 1588 

 p = 0,138 

 logu p = 0,m88(— 1) 

 Tlog«>p = 222,1—1588 



1683 



0,350 



0,54407(— 1) 



915,7—1683 

 Een zelfde berekening als bij tin 

 tweetal waarnemingen : 



f '0 + log'0p k = 6,301 6,672 



1798 

 1,0 

 

 



2143 



2373 abs. 



6,3 



11,7 atm 



0,79934 



1,06819 



1713 



2535 



evert tusschen elk opeenvolgend 



4,965 3,573 



ƒ107- 



11372 



11996 



8927 



5944 



Uit de beide laatste berekende waarden voor / 10 -J- log 10 pk en 

 f l0 Tk blijkt wel de onnauwkeurigheid der Green wooü'sche dampdruk- 

 bepalingen, vooral bij temperaturen hooger dan 2000° abs. (hetzelfde 

 dus als bij tin). Immers daar log 10 p k = 2,69 a 2,57, alzoo gemiddeld 

 ongeveer 2,63 bedraagt, zoo zou uit de laatste bepalingen volgen 

 ƒ 10 = 2,34 a 0,94, hetgeen geheel onmogelijk is. En neemt men om- 

 gekeerd voor ƒ 10 de waarschijnlijke waarde 4 aan, dan zou uit ge- 

 noemde bepalingen voor T k volgen de veel te lage waarden 2200° 

 a 1500° abs. Wij moeten dus, zoowel bij tin als bij lood, de damp- 

 drukbepalingen boven 2000° abs. als onjuist verwerpen. Houdt 

 men alleen rekening met die beneden 2000°, zoo vindt men niet 

 log ia pk = 2,63 de waarden / 10 = 3,67, resp. 4,04, gevende 

 Tjc = 3100 a 2970°, gemiddeld 3035° abs. ; in uitstekende overeen- 

 stemming met de door ons berekende waarde van T k , wanneer 

 bk = 375 . 10 — 5 wordt aangenomen (n.1 3000°). Maar in slechte over- 

 eenstemming met de berekende waarde van 7& bij aanname van 

 bk = 320 . 10 -5 , n.1. 3460° abs. Het is inderdaad moeilijk hier een 

 keuze te doen ; wij weten niet in hoeverre de waarnemingen van 

 Greenwood beneden 2000° betrouwbaar zijn. Dat evenwel v. Wartem- 

 berg voor het kookpunt een slechts weinig verschillende waarde 

 vond, is een reden om voor het kookpunt de middel waarde 1825° 

 als vrij nauwkeurig aan te nemen. Maar dan kan de kritische 

 temperatuur allicht niet hooger zijn dan 2900° a 3100° (naarmate 

 men T^ : T s = l,6 of 1,7 neemt). Houden wij dus vast aan de 

 waarde 3000° abs. *), welke verkregen wordt met b k = 375 . 10" 5 , 



l ) Guldberg (1887) geeft ook voor lood de veel te lage waarde T k = 2000° abs. 

 aan. Voor kwik hetzelfde: 1000 & abs., wat eveneens te laag is. 



