15 



normale systolen na stroomverbreking. Alleen bij overdoseering van 

 de stroomsterkte komt tonustoename voor. Om de zeer treffende 

 breideling der kloppingen waar te nemen zonder eenige verdere 

 nevenwerking is bet derhalve noodig: 1°. af te wachten, totdat op 

 inductieprikkels van matige sterkte geen extrasystolen meer volgen; 

 2°. geen grooter stroomsterkte aan te wenden dan in het individueele 

 hart juist noodig blijkt. 



De stroomrichting is onverschillig. Zoowel, wanneer de stroom 

 van basis naar punt, als wanneer die van punt naar basis gaat, in 

 beide gevallen heeft hetzelfde plaats. Herhaalde en te sterke of te 

 langdurige prikkelingen vernielen het hart. De pulsaties worden 

 kleiner en zeldzamer, de mechanische prikkelbaarheid zinkt en 

 verdwijnt. 



Ten vierde male alzoo vinden wij tegenstelling tusschen den 

 toestand van kaliumlooze doorstrooming en den uraanloestand : 

 hervorming der klopping door electriseering in het eerste geval, 

 inhibitie der bestaande normale systolen in het tweede. 



Vroeger werd door mij ') een antagonisme gevonden tusschen 

 kalium en uranium, in dien zin, dat de beide elementen elkanders 

 werkingen van uit de circulatievloeistof uitgeoefend, opheffen. Dit 

 antagonisme bestond voor het hart, den vaatwand, de gecurariseerde 

 spier 2 ), de nier '-). Wat de hartautomatie betreft, bleek ook de 

 radium-, resp. mesothoriumbestraling (door glas of mica heen; aan 

 het uranium antagonist te zijn. Nu is het ten slotte ook de electriciteit 

 in impulsieven, sinusoïdaal periodieken of continueelen vorm, welke 

 tegenover het uranium, in een doorstroomingsvloeistof aangebracht, 

 geplaatst mag worden. Ook zij doet de herstellende werking van 

 het uranium teniet. Anderzijds werkt de electriseering op het 

 kaliumloos doorstroomd hart gelijk het kalium en gelijk de bestraling. 

 Kalium-bestraling met j3-stralen (en y-stralen) en aangehouden 

 electrische prikkeling, in welken vorm ook, blijken alzoo in menig 

 opzicht overeenkomstige physiologisehe wei-kingen te hebben. 



De physiologisehe werkingen, waarop ik hier het oog heb, zijn 

 de volgende. 



Een hart zonder circulatiekalium herneemt zijne kloppingen. 



1 ) H. Zwaardemaker, K. Akad. Amsterdam Zitt.versl. v. 24 Febr. 1917, Deel '25 

 p. 1096. 



2 ) I. Gunzburg. Congres April 1917 's Hage. 



3 ) H. J. Hamburger, mondelinge mededeeling, verg. overigens Hamburger en 

 Brinkman. K. Akad. Amsterdam Zitt.versl. v. 26 Jan. 1917, waarin de vervang- 

 baarheid van kalium door uranium, wat de permeabiliteit van de nier betreft, werd 

 aangetoond- 



