13 



in typische gevallen haast zonder latente periode, terstond stilstand 

 in diastole op. Na het verbreken van de prikkeling werkt deze vaak 

 nog eenigen tijd na om de automatie ten slotte plotseling terug te 

 laten keeren met volkomen regelmatige systolen in normaal tempo. 



Vergelijkt men hiermee, wat geschiedt, indien men het elektrisch 

 spakenrad met geheel dezelfde stroomsterkte op een door kalium- 

 onttrekking tot volledigen stilsrand gebrachte kamer laat werken, 

 dan treft een geheel ander beeld. Het stilstaand hart geraakt in 

 pulsaties van normale hoogte en een tempo, ongeveer gelijk aan dat, 

 wat te voren bij Ringer-doorstrooming bestond. Verbreekt men de 

 spak,en rad prikkel ing dan houden ook de systolen op. 



Er is dus een scherpe tegenstelling. Terwijl het van circulatie- 

 kalium bevrijde, stilstaande hart door spakenradprikkeling in tijdelijk 

 volmaakt regelmatige klopping wordt gebracht, staakt het uraanhart 

 door dezelfde, even sterke prikkeling zijn geheel natuurlijke be- 

 weging. In beide gevallen geldt dit voor den duur der prikkeling 

 of slechts iets langer en in beide gevallen blijft de tonus ongewijzigd. 



Het gewone Ringerhart geraakt onder dezelfde omstandigheden èn 

 in tonus èn in woelen. l ) 



De zooeven beschreven wisselstroom werd door plotselinge 

 sluitingen en openingen van een primairen stroom tot stand gebracht. 

 In plaats daarvan bezigden wij ook nog een sinusvormigen wissel- 

 stroom van ongeveer 1000 volledige perioden per minuut. Zooals 

 van zelf spreekt, moest bij de meer glooiende veranderingen een 

 aanzienlijk sterker batterij in de primaire keten worden geplaatst. 

 Meestal bleken niettemin 8 a 10 Volt voldoende om verwante 

 effecten te bereiken. Als electroden dienden in dit geval niet onpo- 

 lariseerbare, maar vlakke platina-electroden. 



Het met Ringersche vloeistof kloppend hart bood geen bijzonder- 

 heden tijdens wisselstroom-doorgang, hoogstens een tonusvermeer- 

 dering, tengevolge waarvan de pulsaties iets onvollediger werden. 



Het van circulatiekalium bevrijd, stilstaand hart begon tijdens het 

 doorgaan van den sinusoidalen stroom weder regelmatig te kloppen 

 met een systolevorm, een tempo en een tonus gelijk aan die, welke 

 te voren aan het hart waren eigen geweest, toen nog Ringersche 

 vloeistof doorging. Een latente periode en een nawerking waren 

 vaak duidelijk uitgedrukt, meestal waren zij intussehen bij oen 

 ongeveer 1 minuut durende prikkeling ternauwernood aanwezig. 



Geheel anders het uraanhart. Werden b.v. dezelfde harten, die 



l ) Volgens S. Ringer, J. of Physiol. Vol. 4 p. 372 geeft overmaat van kalium 

 of rubidium daarentegen hetzelfde facadisatieverschijnsel., dat hier voor hol uraan- 

 hart beschreven is 



