Meteorologie. — De Heer van der Stok biedt eene mededeeling 

 aan van de Hëeren Dr. W. van Bemmelen en Dr. J. Boerema: 

 ,,De halfdaagsche horizontale schommeling der vrije atmosfeer 

 tot 10 km. hoogte volgens loodsballonwaarnemingen te Batavia." 



De groote regelmatigheid der halfdaagsche schommeling in de 

 luchtdrukking over den geheelen aequatorialen gordel, alsmede de 

 regelmaat van haar amplitudo en phase over den aardbol, toonen 

 aan, dat de atmosfeer in haar geheel evenzoo een regelmatige semi- 

 diurne schommeling uitvoert. Het is vooral Jul. Hann geweest, die 

 de eenvoudige wetten, die dit verschijnsel beheerschen, aan het licht 

 heeft gebracht, terwijl Margules het waarschijnlijk heeft gemaakt, 

 dat deze schommeling een resonantie-verschijnsel is, door te bewijzen 

 dat de eigen slingertijd van een oneindig dunne atmosferische schaal 

 zeer dicht bij 12 uur ligt en dus resoneeren moet op een dagelijks 

 terugkeerende storing, zoo als de verwarming door de zon teweeg- 

 brengt. 



Uit de windwaarnemingen op bergtoppen in Europa en Noord- 

 Amerika en ook uit die in zuidelijk Britsch-Indië leidde Hann 1 ) af, 

 dat die schommeling in de luchtdrukking gepaard gaat met een 

 horizontale windschommeling met een amplitudo van eenige deci- 

 meters per seconde. 



Deze horizontale schommeling der atmosfeer moet een belangrijk 

 geophysisch verschijnsel genoemd worden. Zoo grondvest Arthur 

 Schuster zijn theorie van de dagelijksehe variatie der aard magne- 

 tisch e kracht op het bestaan dezer schommeling ook in de zeer 

 hooge luchtlagen, en het mocht daarom een desideratum genoemd 

 worden om te trachten haar waar te nemen in de vrije atmosfeer, 

 waar ze niet zoo sterk door convectieverschijnselen gestoord wordt, 

 als op bergtoppen immer plaats moet vinden. 



Wel is dat reeds eenigermate geschied door middel van wolken- 

 waarnemingen, maar dat kon uit den aard der zaak niet dan on- 

 volledige en weinig uitgesproken resultaten opleveren. 



Het eenige middel daartoe is een reeks "van loodsballonwaarnemin- 

 gen, welk middel echter dermate omslachtig is, dat hel alleen daar 



x ) Sitzuugsber. d, Ak. d. W. in Wien 1908. 



