88 



surface; it may be due in part also to a change in the phase of 

 the semidiurnal temperature variation in the free atmosphere". 



Over die laatste zijn eigenlijk maar twee bepalingen voor de vrije 

 atmosfeer beschikbaar a ) : te Lindenberg en te Batavia. Bergstations 

 kunnen geen zuivere uitkomsten geven. 



Phase der halfdaagsche variatie. 





Lindenberg 



Batavia 



Hoogte 











1 





Temp. 



Drukking 



Temp. Drukking 



Beneden 



61° 



136° 



63° 



160° 



i km. 



33 



— 



92 



- 



1-2 „ 



57 



— 



146 



— 



3 „ 



— 



113 



— 



142 



Te Batavia bewegen zich dus de phasen van temp. en drukking 

 in tegenovergestelden zin en te Lindenberg is voor de temperatuur 

 geen uitgesproken zin van verandering. 



Pg. 39 schrijft Gold : The difference of phase (tusschen druk- en 

 temp. variatie) ought to diminish only „slowly with the height; for 

 latit. 45° this decrease would only be 45° at a height of 10 km. 



Hiermee stemt Lindenberg zwakjes overeen, maar te Batavia is 

 de vermindering in phase- verschil veel te sterk, terwijl de phase- 

 verandering (met de hoogte) van de luchtdrukking te Batavia wel 

 overeenstemt met in Europa gevonden waarden, alleen kleiner is. 

 Zoo vindt Gold pg. 38 (noot) uit een graphische samenstelling voor 

 een toeneming in hoogte van 3 km. 38° vermindering in phase en 

 wordt voor Batavia-Pangerango (ook 3 km. verschil) 18° gevonden. 



Voorts vindt Gold voor de noord- en oostcomponent van de hori- 

 zontale wind variatie op de breedte van Batavia en op zeeniveau 

 (phase ten opzichte van de phase der drukvariatie) 



Noordcomp. 

 Ampl. Phase 



5 cm. 20° 



Oostcomp. 

 Ampl. Phase 



23 cm. 15° 



terwijl boven, uit de ballonwaarnemingen, als meest waarschijnlijke 

 waarde is afgeleid voor de Oostcomp. 28 cM. en 20°, en voor 

 Noordcomp. een geringe grootte. 



Hier is dus een nauwe overeenstemming. 



l ) Zie Observatorium Batavia. Verhandelingen 4, pg. XXXIX. 



