89 



Die overeenstemming blijft bewaard tot 4 km. hoogte, want de 

 phase' der halfdaagsehe variatie van de O.comp. volgt die van de 

 luchtdrukking, en hooger op blijft ook de amplit. van de N.comp. 

 belangrijk kleiner dan die van de O.comp. Gemidd. op 4 — 5 

 km. leiden wij b.v. uit de waarneming af: 



N.comp. lli cm. O.comp. 51 cm. 



verhouding: 4.5, terwijl Gold aan de aardopp. vindt 5 en 23 cm., 

 dus verhouding : 4.6. Maar over een omkeering in pbase-verandering 

 is in Gold's verhandeling niets te vinden. 



Zijn er echter aanwijzingen die een dergelijke omkeering verklaar- 

 baar maken? 



Wij hebben die in de eerste plaats gezocht in de verticale lucht- 

 beweging, die door Gold uit zijn theoretisch onderzoek volgt, en 

 hebben overwogen of tengevolge van opstijging en neerdaling van 

 lucht een af- en toevloeiing in de hoogere lagen zou kunnen optreden. 



Volgens Gold treedt bij de halfdaagsehe beweging de max. ver- 

 ticale snelheid juist op tijdens de grootste horizontale snelheid en 

 wel opwaartsche beweging bij westelijke beweging en hij vindt b.v. 

 dicht bij den aequator op 5 km. een ampl. der verticale schomme- 

 ling van 2 m.p.s. 



Nemen wij dientengevolge aan dat over een l / A aardomtrek, of 

 10.000 km , een gemidd. stijging van 1 mm. per sec. plaats grijpt, 

 dan zouden wij ook aan kunnen nemen, dat al die lucht weer door 

 een laag met een dikte van b.v. 10 km. moet afvloeien, en dan zou 

 dat een gemidd. snelheid van 1 m. per sec. geven, d. i. dus wer- 

 kelijk een snelheid van de gezochte orde van grootte en dat die 

 snelheid dan omgekeerd van richting als op de aardopp. is, mag 

 waarschijnlijk heeten. 



Ook dat door het al meer en meer optreden van afvloeiing en 

 toestrooming bij toeneming der hoogte een geleidelijke toeneming 

 (tot omkeering) van phase op zal treden. 



Aanvankelijk schijnt een dergelijke verklaring niet onlogisch, 

 maar dergelijke argumenteeringen zijn voor de oplossing van zulk 

 een vraagstuk dikwijls misleidend, zoodat wij enkel van een vinger- 

 wijzing in die richting willen gewagen. 



Ten slotte is de mogelijkheid door ons overwogen dal de om- 

 keering van phase enkel door een toevallige verdeeliug der fouten 

 in de waarnemingsuitkomsten zou ontstaan zijn en in werkelijkheid 

 niet zou bestaan. 



Stel dat voor de gevonden waarden de ware fouten de volgende 

 waren ; 



