Natuurkunde. De Heer Lorentz biedt eene raededeeling aan 

 van den Heer J. M. Burgers: „Het spektrum van een roteerend 

 molekuul volgens de theorie der quanta." 



(Mede aangeboden door den Heer Kamerlingh Onnes ) 



, § 1. Inleiding. 

 N. Bjerrüm heeft er de aandacht op gevestigd dat wanneer een 

 molekuul, dat een trillenden resonator draagt, roteert, deze rotatie 

 invloed moet hebben op de frequentie van het uitgezonden licht 1 ). 

 Is de frequentie 2 ) van den resonator v 0) de hoeksnelheid van het 

 molekuul u> == 2jtv', dan komen in het uitgezonden licht behalve de 

 frequentie v , ook de frequenties r -J- v' en v — v' voor. Omgekeerd 

 zullen dergelijke molekulen uit de op hen vallende straling trillin- 

 gen van de frequenties r , v -\- i',v — v' absorbeeren. Hiermee heeft 

 Bjerrüm de struktuur verklaard van de absorbtiebanden die sommige 

 gassen, zooals b.v. waterdamp, in het ultrarood vertoonen. Daartoe 

 werd aangenomen dat de rotatiesnelheid van het molekuul dooreen 

 quantenvoorwaarde gegeven is, zoodat 10 slechts waarden kan heb- 

 ben welke een geheel veelvoud zijn van een bepaald bedrag oj . In 

 het spektrum van een dergelijk gas zal een lijn van de frequentie 

 v B aan weerszijden begeleid zijn door equidistante satellieten, gegeven 

 door de algemeene formule: 



vi = v -f n — - . 



2jr 



De bij waterdamp en andere gassen waargenomen absorbtieban- 

 den hebben inderdaad een bouw, die door bovenstaande formule 

 weergegeven kan worden 3 ). 



Op grond van de opvattingen der quantentheorie der atomen is 

 men echter geneigd aan te nemen dat een bepaalde spek traall ij n 

 niet uitgezonden wordt door een trillenden resonator, maar dat hiertoe 

 noodig is, dat een elektron uit een bepaalden bewegingstoestand 



') N. Bjerrüm, Nernst-Festschrift, p. 93 (1912). — Het eerst is op dezen invloed 

 van de rotatie gewezen door Rayleigh (Scientific Papers, IV, p, 17). — Zie ook: 

 W. C. Mandersloot, De breedte van spektraallijnen (Diss. Utrecht 1914). 



2 ) Met frequentie wordt hier steeds bedoeld: aantal trillingen per sekonde. 



s ) Zie bv. Eva von Bahr, Verh. Deutsch. Phys. Ges. 15, p. 710, 1150, (1913). 

 H. Rubens & G. Hettner, Sitz. Ber. Berl. Akad. p. 167, 1916. 



