128 



T 



e 



p (cm. Ld) 



p (int. atm.) 



33°28 K- 



— 239°81 C. 



998.8 



13.151 



Uit bovenstaande getallen volgt voor de kritische grootheden 



TABEL II. Kritische grootheden van waterstof. 



T k 



o k 



p k (cm. Ld) 



p, (int. atm.). 



33°18 K. 



-239°91 C. 



973 



12.80 



De afwijking van de uitkomst van Bulle van de onze kan onzes 

 inziens ten deele verklaard worden uit het gebruik van een weer- 

 standsthermometer, die alleen met behulp van waterstof- en zuurstof- 

 temperaturen geijkt is en aan den anderen kant wellicht ook door 

 de inrichting van zijn toestellen. Bij den spoed waarmede hij moest 

 werken had misschien bij de meting het flesehje, waarin de waterstof 

 gecomprimeerd werd, nog niet de temperatuur van den weerstands- 

 thermometer aangenomen. 



§ 3. Schatting van de kritische dichtheid. 



Men kan nu, met behulp van de medegedeelde waarde van de 

 kritische temperatuur, van de reeds gepubliceerde vloeistofdichtheden ') 

 en dampspanningen 3 ) en ten slotte van de waarden van B 3 ) een 

 berekening maken van de kritische dichtheid van waterstof, wanneer 

 men aanneemt, dat de diameter van Caillbtet en Mathias voor 

 waterstof recht is, waartoe te meer aanleiding bestaat nu blijkens 

 de figuur de helling van den diameter in de nabijheid van het 

 kritisch punt niet veel kan afwijken van die bij de lagere tempe- 

 raturen, bij welke de uitzetting der vloeistof is bepaald. 



Gebruik makende van de dampspanningen en de waarde van B 



P 



B A 



berekenen wij daartoe uit de formule 4 ) d^ = - { 1 - ■ -r~z p\de damp- 



Aa \ Aa ) 



dichtheden bij dezelfde temperaturen, waarbij de vloeistofdichtheden 



bepaald zijn. Voor Aa nemen wij de waarde 0,99939. 



!) H. Kamerltngh Onnes en G. A. Grommelint; Zittingsversl. Juni 1913, 

 Gomm. No. 137a. 



2 ) H. Kamerltngh Onnes en W. H. Keesom, Zittingsversl. Sept. 1913, Gomm. 

 N u . 137d. 



3 ) H. Kamerlingh Onnes en W. J. de Haas, Zittingsversl. Mei 1912, Gomm. 

 N°. 127c. De vereffening der .B-waarden geschiedde als in deze mededeeling. 



1 *) Ba werd gevonden door graphische interpolatie, Ga komt niet in aanmerking. 



