135 



Hierin is C de oplosbaarheid der onderzochte stof in het gebruikte 

 oplosmiddel bij de temperatuur T, p de dampdruk der bij T° ver- 

 zadigde oplossing, Jt de uitwendige druk, die op de oplossing wordt 

 uitgeoefend, R de gaskonstante en A V de volumeverandering, die 

 intreedt, wanneer in een onbegrensde hoeveelheid der bij T" verza- 

 digde oplossing een mol stof in oplossing treedt. 



Geldt vooi' de onderzochte oplossing de wet van Raoult, dan is : 



dip \ 1 



dCj T l-C 



en verg. (1) gaat dan over in: 



'dlC\ hV 



~dnJ T ~~~~RT 



2. In de gevallen, waarin tot dusverre de invloed van den druk 

 op de oplosbaarheid is bestudeerd, heeft men steeds water als oplos- 

 middel gekozen. Wij zullen later zien, dat de algemeene gevolg- 

 trekkingen, die men uit de resultaten dier proeven heeft getrokken, 

 o.a. dat die invloed steeds zeer gering is, in hare algemeenheid niet 

 kunnen worden gehandhaafd. Wij zullen dan ook gevallen leeren 

 kennen, waarin die invloed zelfs bij matig hooge drukkingen groot 

 is. De konklusies, die men met het oog op geologische problemen 

 tot dusverre heeft getrokken, zullen dan ook moeten worden herzien. 



3. Dieper inzicht in de verandering, die uitwendige druk op de 

 oplosbaarheid uitoefenr, kan worden verkregen, wanneer men zich 

 dV voorstelt als opgebouwd uit twee termen. De eene heeft betrek- 

 king op de volume-verandering, die intreedt, wanneer de vaste stof 

 bij de temperatuur T (gelegen beneden ,het smeltpunt dier stof), bij 

 welke men werkt, in onderkoelde vloeistof overgaat, terwijl de 

 tweede term betrekking heeft op de differentieele volume-verandering, 

 die optreedt, wanneer die onderkoelde vloeistof zich bij T° met het 

 oplosmiddel tot verzadigde oplossing van die temperatuur mengt. 



Nu gaat het smeltproces bijna steeds met volume-toeneming gepaard, 

 en deze is meestal vrij aanzienlijk, terwijl de uitzetting of kontraktie, 

 die de menging van vloeistoffen begeleidt, gewoonlijk zeer gering is 

 en in verband daarmede ook de daaruit afgeleide differentieele 

 volume-veranderfng bij dit proces. 



In de tot dusverre experimenteel onderzochte gevallen, waarin 

 bijna zonder uitzondering zouten in water werden opgelost, is nu 

 gebleken, dat de som der genoemde termen, afgeleid uit de oplos- 

 baarheidsverandering met den druk, gering is. 



In die gevallen hebben dus de beide termen waarschijnlijk elk 

 voor zich geringe waarde en de eveneens geringe waarde van do 



