Scheikunde. — De Heer Jaeger biedt eene mededeeling aan : „Onder- 

 zoekingen over Pasteur's Beginsel omtrent het Verband tusschen 

 Molekulaire en Kristallonomische Dissymmetrie. III. Bacemische 

 en Optisch - Aktieve Komplex - Zouten van het drieioaardige 

 Rhodium.'" 



§1. In het volgende zijn, in onmiddellijke aansluiting aan de 

 onderzoekingen van de overeenkomstige zouten van het driewaardige 

 kobalt 1 ), die betreffende de triaethyleendiamine-zouien van het drie- 

 waardige rhodium medegedeeld, n.1. in zooverre, als de thans voor- 

 handene gegevens alreeds eene meer algemeene diskussie van enkele 

 problemen mogelijk maken. 



Voorde bereiding werd uitgegaan van het zuivere rhodium-trichloride. 

 Oorspronkelijk werd de door Werner 2 ) aangegeven methode: om- 

 zetting in het nairium-rho dium- chloride : Na % \_Rho C/ 6 ] -|- 12 H % 0, en 

 behandeling daarvan met aethyleendiamine, gevolgd. Het bleek echter, 

 dat men de, volgens dezen auteur nogal bezwaarlijke, scheiding van 

 het komplexe zout van aanwezig chloornatrium kan ontgaan, 

 wanneer men het rhodium-trichloride zelve onder zachte verwarming 

 direkt in aethyleendiamine oplost; de verlangde verbinding wordt 

 dan, bij het inachtnemen van enkele voorzorgen, uit de oplossing 

 in water terstond in zeer fraaie, kleurlooze kristallen verkregen. De 

 opvatting, volgens welke het komplexe rhodium-zout met chloor- 

 natrium isomorfe mengkristallen zou leveren, omdat beide ,,kubiseh" 

 kristalliseeren, is onjuist; er is geen sprake van isomorfie, aangezien 

 het rhodium-zout ditrigonaal. het natriumchloride daarentegen regulair 

 is. Waarschijnlijk komt hier dus alleen mechanische insluiting of mee- 

 voering van het keukenzout in aanmerking. Opmerkelijk is ook, dat bijna 

 alle opgaven omtrent het kristal-watergehalte der r/wdium-zouien , juist 

 7 2 mol. H^O lager zijn dan bij de overeenkomstige Co-zouten. 

 Aangezien deze laatste echter in de meeste gevallen direkt isomorf 

 blijken te zijn met de overeenkomstige Z?Ao-verbindingen, rijst het 

 vermoeden, dat beide reeksen van zouten in vele der bedoelde 

 gevallen hetzelfde kristal watergehalte hebben, en dat het gemis aan 



i) F. M. Jaeger, deze Verslagen, 23. 1268; 1291 (1915); Zeits- f. Kryst. u. 

 Miner. 55. 209. (1915). 



2 ) A. Werner. Ber. d. d. Chera. Ges. 45. 1228. (1912). 



