167 



elementen in de achtste groep van het natuurlijke elementen-systeem» 

 te verwachten was. 



2°. Dat in analoog gebouwde, optisch-aktieve zouten van het drie- 

 waardige kobalt en rhodium, die isomorfe vervanging der genoemde 

 centraal-atomen bestaan blijft, zoodat deze eigenschap der metaal- 

 atomen door de dissymmetrie van het molekuul waarin zij optreden, 

 blijkbaar niet beïnvloed wordt. 



Wij willen ons thans voorstellen, dat eenerzijds het rechtsdraaiende, 

 anderzijds het linksdraaiende triaethyleen-kobalt-chloride door omzetting 

 met zilver- d-tartraat wordt omgezet in de beide overeenkomstige 

 chloride-d-tartraten, — dan zullen de kristalvormen van beide ver- 

 bindingen d'd en l'd, welke thans geen spiegelbeelden meer van 

 elkaar zijn, ook verschillend zijn. Want onder alle eigenschappen 

 der chemische molekulen is er zeker wel geene zóo onmiddellijk 

 verbonden met de geometrische konfiguratie daarvan, als de kristal- 

 vorm. Het is derhalve de bijzondere kontiguratie der d'-, resp. 

 l'-triaethyleen-diamine-kobalti-va,dika\en, welke, tegenover de identieke 

 d-tartraat-rest in het molekuul, dat verschil in kristalvormen der beide 

 chloro-d-tartraten bepaalt. 



Wanneer men zich thans in elk dier twee zouten, bij volkomen 

 behoud der aanwezige ruimtelijke kontiguratie van alle radikalen om 

 en bij het centrale Co-atoom, dit laatste eenvoudig gesubstitueerd denkt 

 door het, volgens het sub 2) gezegde, volkomen isomor/'-vervangende Rho- 

 atoom, dan volgt hieruit onmiddellijk, dat de thans onstane Rho- 

 verbindingen, welke dus eene dissymmetrische konfiguratie hebben, 

 die analoog is aan die der Co- verbindingen, waaruit zij ontstonden, 

 — isomorf zullen zijn met een der twee genoemde Co-verbindingen, 

 n.1. met die van hen, welker konfiguratie dezelfde is, — geheel 

 onafhankelijk van de vraag, in hoeverre de vervanging van Co 

 door Rlw ook eventueel een invloed op de grootte, en zelfs op 

 den zin der optische rotatie, of op die der oplosbaarheid, zal blijken 

 te hebben uitgeoefend. De chloro-d-tartraten van Co- en Rho-kom- 

 plexen met analoge konfiguratie zullen dus, wat ook hunne optische 

 eigenschappen mogen zijn, en hoe ook hunne oplosbaarheden even- 

 tueel mogen verschillen, — kristalvormen moeten bezitten, welke 

 zich tot elkaar zullen verhouden als die van streng-/.swm>/;/V stollen. 



De kristalvorm van het moeilijkst oplosbare triaethyleendiamine- 

 kobalti-chloro-tartraat (-f- 5 H.,0) nu blijkt triklien-pediaal l ) te zijn, die 

 van de moeilijkst oplosbare rhodium- verbin ding, welke volgens Werner 

 hetzelfde kristahvatergehalte zou hebben, monoklien, wellicht sfenodisch, 

 en zij blijkt bovendien geheel ander <> parameters te bezitten. Vaneenige 

 vorm-analogie s is zelfs in het geheel geen sprake. Daaruit moet, in 



