Scheikunde. — De Heer Jaeger biedt eene mededeeling aan ; 

 „Onderzoekingen over Pasteür's Beginsel omtrent liet Verband 

 tusschen Molekulaire en Kristallonomische Dissymmetrie. 

 IV. Racemische en Optisch- Aktieve Komplex-Zouien van het 

 Rhodium-oxaahuur." 



§ 1. Tn eene vroegere mededeeling is er op gewezen, dat de 

 optisch-aktieve komponenten, waarin, volgens Werner's beschouwin- 

 gen, komplexe zouten van het type: \Me X" 3 \Y„ onder bepaalde 

 omstandigheden gesplitst kunnen worden, in enkele gevallen wel, 

 in verschillende andere daarentegen niet op aantoonbare wijze de 

 volgens Pasteür's wet te verwachten, niet-dekbare spiegelbeeldvormen 

 blijken te vertoonen. Tevens werd er op gewezen, dat de molekulaire 

 dissymmetrie in deze gevallen volstrekt niet op eene algeheele ont- 

 stentenis van symmetrie-eigenschappen in het molekuul berust, maar 

 op de omstandigheid, dat het komplexe ion in deze gevallen, bij 

 aanvaarding van Werner's koördinatieve voorstellingen, eene ruimte- 

 lijke kon figuratie moet bezitten, aan welke de symmetrie der trigo- 

 ?iaal-tra~pezoëdrische klasse moet worden toegekend. Het feit, dat de 

 verwachte hemiedrie der kristal vormen in verscheidene gevallen 

 waarin derivaten van het komplexe triaethylee?idiamine-kobalti-\on : 

 \Co {Aeïne) z \' • • onderzocht werden, niet gevonden kon worden, werd 

 toegeschreven aan de omstandigheid, dat .de rondom het centrale 

 metaal-atoom geplaatste groepen, hier chemisch identiek zijn. Tevens 

 werd opgemerkt, hoe bij zuurstof bevattende zouten, de verwachte 

 enantiomorfie der kristalvormen zich zonder uitzondering op ondub- 

 belzinnige wijze pleegt te openbaren 1 ). 



Het was van belang, meerdere voorbeelden dezer soort te bestu- 

 deeren ; en zoo werden voor dat doel in de eerste plaats zulke 

 overeenkomstig gekonstitueerde zouten gekozen, bij welke de zuurstof- 

 houdende groepen, — in den vorm van de radikalen van tweebasische 

 zuren, — onmiddellijk om het centraal-atoom gegroepeerd zijn. Als 

 zoodanig werd de keuze gevestigd op de zouten van het rhodium- 

 oxaalzuur, bij welke, gelijk bekend is, de splitsing in optisch-aktieve 

 komponenten mogelijk gebleken is 3 ). Een meer in bijzonderheden 



1 ) F. M. Jaeger, deze Verslagen, 23. 1268; 1291. (1915); Proceed. Kon. Akad. 

 van Wetensch. 17. 1217. (1915); 18. 49. (1915); Zeits. f. Kryst. 55. 209. (1915). 



2 ) A. VVerner, Ber. d. d. Ghern. Ges. 47. 1954. (1914). 



