172 



en zeker is het geheel en al onmogelijk, dat onder deze omstandig- 

 heden, een aktief kristal in eene oplossing van het raeemaat bij kamer- 

 temperatuur verder zou kunnen aangroeien. Uit de bekende, door Bak- 

 huis Roozeboom l ) gegeven gratiscbe voorstellingen voor het gedrag van 

 zulke splitsbare racematen, kan dit terstond worden afgeleid. Inderdaad 

 bleek het dan ook, dat een kristal van een der optisch-aktieve vormen, 

 in eene verzadigde of zwak overzadigde oplossing van het racemische 

 zout gebracht, onmiddellijk uiteenvalt, en vervolgens verdwijnt, terwijl 

 na eenigen tijd uit die oplossingen steeds de trikliene kristallen 

 der racemische verbinding uitkristalliseeren, die somtijds pediaal 

 (acentrisch) ontwikkeld zijn en daardoor schijnbaar in een met 

 hunne spiegelbeelden niet dekbaren vorm optreden. In alle gevallen 

 waren de oplossingen dezer kristallen optisch-maktief. Er is derhalve 

 wel geen twijfel aan, dat de in Werner's verhandeling afgebeelde 

 kristallen, vervormde trikliene kristallen der racemische verbinding 

 zijn geweest. Het is' echter niet duidelijk, hoe de oplossingen dier 

 kristallen dan „optisch aktief" kunnen geweest zijn, althans als er 

 van te voren geen optisch-aktieve entkristallen in de oplossing 

 gebracht zijn geworden. 



Merkwaardig is nu voorts, dat de kristalvormen van de optisch- 

 aktieve komponenten juist de symmetrie vertoonen, welke vroeger 

 als kenmerkend voor het komplexe ion zélf werd afgeleid. Zij zijn 

 inderdaad trigonaal-trapezoëdrisch, en vertoonen in hun uiterlijk 

 veelal sterke overeenkomst met de vormen van sommige rechts- en 

 linksdraaiende kivarts-krist&Uen. 



Het racemische zout werd verkregen door in eene oplossing van 

 kalium- dioxalaat, goed uitgewasschen, en uit natrium-rhodium-cklorid 

 met behulp van natron versch gepraecipiteerd rhodium-hydroxyde 

 onder verwarming op te lossen. De splitsing in de komponenten, die 

 zeer tijdroovend is, geschiedde met behulp van het stryc/mine-zont, 

 waaruit het strychnine dan later weder als jodide verwijderd werd 

 (zie beneden). 



§ 2. Eene oplossing der aktieve zouten, die 3,79% anhydrisch 

 zout bevat, vertoont in eene laag van 10 c.M. dikte een spektrum, 

 waarin het gansche violette, blauwe, en groene gedeelte ontbreekt, 

 terwijl van de gele stralen slechts een klein gedeelte doorgelaten 

 wordt. Met toename der verdunning gaat eene geringe uitbreiding 

 van het spektraalgebied, waarin de stralen door de oplossingen wor- 

 den doorgelaten, samen ; en wel in dien zin, dat daardoor vnl. de 

 gele en groene gedeelten van het spektrum allengs meer zichtbaar 



!) H. W. Bakhuis Roozeboom, Zeits. f. Phys. Chemie, 28. 494. (1899). 



