228 



door King l ) aan zijne berekening van de densiteit der materie in 

 de interstellaire ruimte werd ten grondslag gelegd. De voor deze 

 absorptie benoodigde densiteit kan dus geschat worden op ongeveer 

 Vso van de door King gevondene, d. i. in astronomische eenheden 

 <> = -f • 10 ~ u . De hiermede overeenkomende waarde van R (zie § 8) 

 is R =2 • 10 10 . De geheele absorptie over den afstand jtR zou dan 

 slechts ongeveer 3.6 magnitudes bedragen. Om de benoodigde 

 absorptie van 40 magnitudes te krijgen moet dus de densiteit vergroot 

 worden, en derhalve R kleiner aangenomen worden. Men vindtdan 

 ongeveer q = 2 ■ 10 ~ 12 , R = 2 • 10 9 . Natuurlijk is aan deze getallen 

 geen gewicht toe te kennen, daau vele van de gebruikte gegevens 

 nog zeer onzeker en hypothetisch zijn. 



Op het stelsel B is deze geheele redeneeiing niet van toepassing, 

 daar het licht een oneindigen tijd zou behoeven om den „weg om de 

 wereld" af te leggen. Immers de helft van dien tijd is 



o 

 en daar V=c cos x> is T= oo. 



7. In het stelsel A is g ti constant, in B neemt g Ai af met toenemende 

 r. Hieruit volgt dat in het stelsel B de lijnen in de spektra van 

 zeer ver verwijderde objecten verplaatst moeten zijn naar het rood. 

 Deze verplaatsing door het traagheidsveld zou moeten gesuperponeerd 

 zijn op de verplaatsing tengevolge van het zwaarteveld van de sterren 

 zelve. Het is bekend dat de Helium-sterren een systematische verplaatsing 

 vertoonen overeenkomende met een radiale snelheid van -f- 4.3 

 Km/sec. Veronderstelt men dat ongeveer l /s hiervan voortgebracht 

 wordt door het zwaartekrachtsveld van de sterren zelve 2 ), dan zou 

 op den gemiddelden afstand den Helium-sterren moeten zijn. 



f=\ — 2. 10-»=; co** -. 



R 



Neemt men voor dien gemiddelden afstand r == 3 • 10 7 (overeen- 

 komend met een parallax van 0"007 volgens de gewone formule 

 p = a/r), dan vindt men zoo R = f • 10 10 . Ook voor de M-slevren, 

 wier gemiddelde afstand na dien der Helium-sterren vermoedelijk 

 het grootst is, vindt Campbell 3 ) een systematische verschuiving van 

 dezelfde orde. De andere sterren, wier afstanden kleiner zijn, hebben 



i) Nature, Vol. 95, blz. 701 (Aug. 26, 1915). 



2 ) Vgl. de Sittrr, On Einstew's theory of gravitation and its astronomical 

 consequences, Monthly notices, Vol. 76, blz. 719. 



3 ) Lick Bulletin, Vol. 6, blz. 127. 



