251 



wijze volgens Pelet en Garuti : ) en wel werd methyleen blauw 

 getitreerd niet naphtolgeel S, kristalviolet met natriumpikraat en 

 auramine met alkaliblauw. Hierbij bleek ons, dat de adsorptie 

 vergroot werd door de zouten in de volgorde, waarin de ionen 

 bieronder van links naar rechts gesteld zijn. 



Methyleenblauio B extra 

 [H 2 0] 'Cl "S0 4 "'P0 4 'Br 'N0 S 



Kristalviolet 

 [H 2 OJ '"P0 4 "S0 4 'Cl 'Br 'N0 8 



Auramine O 

 [H s O] 'Cl "S0 4 'Br 'N0 3 P0 4 



5. De uitkomsten van deze onze eerste series wijzen er alreeds 

 op, dat de interpretatie ingewikkelder moet zijn dan zij volgens de 

 theorie van Pelet lijkt. Let men alleen op 'Cl '"S0 4 en '"P0 4 dan 

 komt inderdaad bij het methyleenblauw en auramine die theorie 

 uit, de vergrootende invloed heeft plaats symbaat met de basieiteit 

 der anionen. Maar alreeds het 'Br- en 'N0 3 -ion toon en, dat de 

 lyotropie hier haar invloed doet gelden. Beide oorzaken werken 

 dus samen; staan de ionen in hun lyotrope kracht dicht bij elkaar 

 dan kan hun electro-adsorptief karakter voldoende overwegen om 

 de volgorde te bepalen ; is echter het lyotrope verschil groot, dan 

 doet zich deze laatste factor als overwegend gelden. Bij het kristal- 

 violet overweegt de lyotropie geheel en doet zich de andere invloed 

 niet op de volgorde gevoelen. 



Het is steeds zeer moeilijk lyotrope verschijnsels scherp te inter- 

 preteeren, omdat de gevolgen der lyotropie zoo uiteenloopend zijn. 

 De wel zeer aannemelijke onderstelling, dat de lyotropie haar oor- 

 zaak vindt in het waterbindend vermogen der betrokken ionen, in 

 de z.g. solvatatie, leidt tot zoo talrijke consequenties dat de keuze 

 van een verklaringsprincipe willekeurig is, zoolang men niet over 

 vele en zeer gevarieerde proefseries beschikt. Het ligt in onze be- 

 doeling die uit te voeren met verschillende kleurstoffen, verschillende 

 elektrolyten en verschillende adsorbentia (kool, wol enz.). Maar er 

 dient toch wel terstond in het oog gevat, dat het beginsel, dat wij 

 hier tegenover een adsorptieproces staan, zeer goed vereenighaar is 

 met deze ietwat onverwachte 2 ) uitkomsten. Immers men heeft tot 



!) Buil. de la Soc. Vaudoise des Sc. nat. 43, 1 (1907). 



2 ) Er bestaat slechts één onderzoek, waarbij iets blijkt van een lytropen invloed 

 op bet verfproces. Ba-yliss [Biochemical Journal 1, 175 (19C6)] bepaalde de kleuring 

 van filtreerpapier door congorood in tegenwoordigheid van zouten en vond daarbij 

 de lyotrope volgorde. Het onderzoek wordt door Bancroft (l.c.) in hel geheel 

 niet vermeld, door Pelet Jouvet slechts in ander verband. Zoodoende kwam het 

 pas tot onze kennis, nadat bovenstaande proevenseries afgesloten waren. 



