T = 



266 



= i \ 2aH=i + gï+i \ ..•••• (19) 



Vergelijking (19) geeft voor: 



p = 1 T = g l h of ,9 = 7' 2 



p = 2 r = i{2^/. + ^.} „ ^ = ^{1/1+247-1}» 



Vergelijkt men nu de experimenteel gevonden waarden met de 

 waarden uit kolom 8 van tabel 3 en met de kromme # = T 2 van de 

 figuur, dan blijkt, dat het experiment door bovenstaande reactie 

 verklaard kan worden, indien de beginwaarde van p^-1 is. 



Het bovenstaande zou feitelijk gecompleteerd moeten worden met 

 de bepaling van de hoeveelheid ,, sulfaat van glycerinemonozwavel- 

 zuur", dat zich bij mengen van glycerine en zwavelzuur vormt, wat 

 echter uiterst moeilijk zal zijn uit te voeren. 



De bedoeling is dan ook alleen een plausibele verklaring te geven 

 van de experimenteel gevonden kromme B van de figuur. Of deze 

 verklaring geheel juist is zal misschien door latere experimenten 

 kunnen worden uitgemaakt. 



We zien dus, dat bij de verestering van glycerine met vetzuur 

 opgelost in sterk zwavelzuur, weer complicaties optreden, die een 

 afwijking van het ideale geval veroorzaken. 



Vermoedelijk zullen andere dan glycerineësters meer geschikt zijn 

 dit ideale geval te verwezenlijken. Uit 't bovenstaande blijkt echter, 

 dat juist de afwijkingen vaak waardevolle gegevens verschaffen om- 

 trent het mechanisme van een trapsgewijs verloopende reactie. 



Ten slotte nog een enkel woord over de tweede phase der zwa- 

 velzure verzeeping, n.1. het opkoken met water. Laat men het 

 reactieproduct der eerste phase in kokend water loopen dan vormt 

 zich een zeer fijne emulsie waarvan de dispersiteit echter snel af- 

 neemt. De aanvankelijke fijnheid wordt veroorzaakt door de aan- 

 wezigheid van monolaurine, dat de oppervlakte-spanning tusschen 

 water en vet sterk verlaagt '). Dit gaat gepaard met adsorptie van 

 het monolaurine aan het aanrakingsoppervlak tusschen vet en water 

 (de plaats van reactie bij verzeeping in emulsie) waardoor het snel 

 verzeept wordt en de dispersiteit der emulsie afneemt 2 ). Een gevolg 

 hiervan is, dat in het begin-stadium der tweede phase een aanmer- 

 kelijke glycerineafsplitsing plaats vindt. 



Bij de verzeeping in emulsie wordt nu het verband tusschen de 



!) Treub 1. c. 884. 



2 ) Bij het behandelen van vetten, die onverzadigde zuren bevatten, met sterk 

 zwavelzuur bij hooge temperatuur ontstaan verbindingen, die een groote dispersiteit 

 der emulsie gedurende langeren tijd in stand houden. 



