Scheikunde. — De Heer Hoogewerff biedt, namens de Heeren 

 A. Smits en C. A. Lobry de Bruyn, een mededeeling aan : 

 „Over het electr o -chemisch gedrag van Nikkel". 



(Mede aangeboden door den Heer P. Zeeman). 



1. Nikkel is een metaal, dat zich buitengewoon langzaam in 

 innerlijk evenwicht stelt en daardoor uiterst gemakkelijk is te ver- 

 storen. Maakt men nikkel, gedompeld in een oplossing van NiS0 4 

 of Ni(N0 3 ) 2 , tot anode resp. tot kathode, dan treedt reeds bij zéér 

 kleine stroomdichtheden een sterke polarisatie op. Ook bij aantasten 

 door chemische reagentia, als HNO„, H 2 S0 4 enz., wordt nikkel zeer 

 gemakkelijk in edele richting verstoord. 



In een oplossing van NiS0 4 , die in kontakt is met de atmosfeer, 

 neemt nikkel niet den even wichtspotentiaal aan, eenvoudig omdat 

 de aantasting, die het nikkel onder deze omstandigheden door de 

 in den electrolyt opgeloste luchtzuurstof ondergaat, voldoende is om 

 een vrij groote verstoring van het innerlijk-evenwicht in het metaal- 

 oppervlak te weeg te brengen. Dat deze kleine hoeveelheden zuur- 

 stof zoo'n sterke invloed uitoefenen, moet hierdoor worden ver- 

 klaard, dat de zuurstof tevens een negatieve katalysator voor de 

 instelling van het innerlijk-evenwicht is. Het merkwaardige is nu, 

 dat niet alleen zuurstof maar ook waterstof voor dit proces een 

 negatieve katalysator is gebleken, zoodat nikkel ook in een oplossing, 

 die onder een waterstof atmosfeer staat, niet den evenwichtspotentiaal 

 aanneemt. 



2. Onbekend met deze omstandigheden heeft men steeds de Nikkel- 

 potentiaal gemeten in een waterstof-atmosfeer of in lucht, in de 

 meening, dat men zoodoende den evenwichtspotentiaal van dit metaal 

 mat. Alleen Schooit heeft den nikkelpotentiaal ook in het luchtledig 

 gemeten en gevonden, dat deze verschilt van dien, welke zich instelt 

 in een waterstof-atmosfeer. 



Aan de hand van de nieuwe beschouwingen omtrent den innerlijken 

 toestand, en het chemisch resp. electromotorisch gedrag van metalen, 

 zijn nu door ons eenige experimenten genomen met het resultaat, dat 

 het gedrag van nikkel, dat nog véél merkwaardiger is, dan men 

 meende, op uiterst eenvoudige wijze kan worden verklaard. 



Om dit aan te toonen is het noodig, de conditie voor de waterstof- 



