365 



algemeen, de natuurlijke leerwijze, meer dan de experimenteele, 

 bevorderlijk te zijn aan het gelijkmatig reciteeren der geleerde 

 reeksen. 



CONCLUSIES. 



1. Met een enkele uitzondering rhythmeerden al onze proef- 

 personen reeds bij de eerste herhaling; d. w.z. de inprenting ge- 

 schiedde reeds bij de eerste herhaling volgens groepen en intervallen. 



2. Nagenoeg immer vertoont het rhythme der eerste herhaling 

 de strekking om met de volgorde der groepen een weinig sneller 

 te worden. Deze versnelling komt bij I (natuurlijke leerwijze) èn in 

 de leer èn in de repeteerproeven — iri de laatste echter minder 

 duidelijk — zoowel aan de groepen als aan de intervallen ten goede. 

 Bij II (experimenteele leerwijze) is deze versnelling slechts voor de 

 groepen duidelijk aan te toonen. Steeds zijn in de repeteerproeven 

 de tijdswaarden der groepen en intervallen kleiner dan de daarmede 

 overeenkomende in de leerproeven. Over het algemeen is bij de 

 eerste herhaling de experimenteele leerwijze, meer dan de spontane, 

 bevorderlijk aan de standvastigheid van het rhythme; vooral is de 

 duur der intervallen bij gebruik der eerste gelijkmatiger, hoewel, 

 over het algemeen, ook hier het rhythme beter wordt vastgehouden 

 voor de groepen dan voor de intervallen. 



3. Wat de veranderingen betreft, die het rhythme met het toe- 

 nemen der bekendheid van de leerstof ondergaat, neemt men waar, 

 dat, over het algemeen, de tijdsduur, die op elke lettergreep dei- 

 groepen valt, waarin de reeksen worden verdeeld, progressief met de 

 bekendheid van het te leeren materiaal toeneemt. De strekking, die 

 het rhythme vertoont om met de volgorde der groepen sneller te 

 worden, blijft bestaan, wanneer de bekendheid met de leerstof aan- 

 groeit. Een enkele afwijking daargelaten, is het eerste interval of 

 grooter dan het tweede of daaraan gelijk. De strekking van het 

 tweede interval, om, met betrekking tot het eerste, af te nemen, 

 die reeds bij het rhythme der eerste herhaling vaag is aangeduid, 

 blijft dan ook gedurende het geheele leerproces bestaan. In de 

 repeteer-proeven komen, ofschoon minder duidelijk, dezelfde gel\jk- 

 matigheden voor. Van al deze gelijkmatigheden is echter bij gebruik 

 der experimenteele leerwijze niet veel te bespeuren, hoewel ook hier 

 met de toename in bekendheid van het materiaal, hei rhythme 

 beter wordt vastgehouden voor de groepen dan voor de intervallen. 



