423 



b. De langzame overgang naar het gehalveerde kamerrhythme 

 echter vindt plaats, als de afname van het residu refractaire stadium 

 de toename van het periodisch refractair stadium overtreft. Wanneer 

 dit toch plaats vindt, dan blijft na een verlengde pauze het normale 

 kamerrhythme bestaan, totdat opnieuw door accumulatie de duur 

 van het residu refractaire stadium opnieuw het uitvallen van een 

 kamersystole veroorzaakt en weer het normale kamerrhythme daarna 

 hervat wordt. Zoo ontstaan er groepen van kamersystolen, die na 

 verloop van tijd kleiner en kleiner worden en ten slotte wordt op 

 deze wijze het gehalveerde kamerrhythme bereikt. 



3. Spontane wisselingen tusschen het gehalveerde en het normale 

 kamerrhythme komen herhaaldelijk voor. De oorzaak dezer wisse- 

 lingen is hierin gelegen, dat gedurende het gehalveerde kamerrhythme 



/duur van het refract: stad. v. d. kamer 



de katabole index van de kamer 3— ; r— ; 



V^dunr van een kamerperiode 



door restauratie weer afneemt, totdat deze kleiner dan l / 3 is B' e " 



worden. Dan komt het normale kamerrhythme weer te voorschijn. 



In dit 2 X zoo snelle kamerrhythme neemt de katabole index van 



de kamer 1 ) weer toe, waardoor noodwendig het gehalveerde rhythme 



van de kamer weer te voorschijn komt. Zoo kunnen deze wisselingen 



zich telkens weer herhalen. 



4. Het gehalveerde kamerrhythme kan door het invoegen van één 

 kleine kamersystole door extraprikkeling van de kamer kunstmatig 

 worden overgezet in het normale 2 maal zoo snelle rhythme. Hieruit 

 bleek, dat gedurende het gehalveerde rhythme van de kamer ook 

 de niet door de kamer beantwoorde sinusimpulsen wel deze hart- 

 afdeeling bereikten, doch op de nog onprikkelbare kamerspier af- 

 stuitten. Eveneens kan het normale kamerrhythme door extraprikkeling 

 in het gehalveerde worden 'overgezet. De vergroote postcompensatoire 

 systole zet dan de kamer in het gehalveerde rhythme vast. 



Ik schreef deze en ook vele andere hier niet genoemde resultaten 

 toe aan het feit, dat een belangrijke factor van de hart werking, nl. 

 het refractair stadium onder den invloed der aangewende giften een 

 wijziging had ondergaan. De duur ervan nam door veratrine en 

 door digitalis toe. Verdere mogelijke geheimzinnige werkingen hadden 

 deze vergiften niet voor de hier boven vermelde resultaten- 

 De volgende waarnemingen bij niet vergiftigde kikkerharlen gaven 

 hiervan een volle bevestiging. De hiewoor vernielde plotselinge en 

 geleidelijke overgang naar liet gehalveerde kameiThythme komt ook 



b Gedurende het normale kamerrhythme is do katabole index van de kamer 

 gelijk aan den relatieven duur van hol refractaire stadium. 



