428 



bij het verdere onderzoek moeten bepalen tot kunstmatige overzet- 

 tingen van vergiftigde kikkerharten en dan tevens daarbij de actie- 

 stroomen regis treeren. 



Ook van den langzamen overgang naar het gehalveerde kamer- 

 rhythme bij onvergiftigde kikkerharten bezit ik fraaie voorbeelden. 

 Een voorbeeld hiervan is weergegeven in de figuren 2. 3, 4 en 5. 



Het hartje van een rana temporaria werd gesuspendeerd en ver- 

 toonde weldra groepvorming, doordat telkens 1 systole van de kamer 

 uitviel. De groepen worden allengs kleiner, totdat groepen van 2 

 en 3 systolen (tig. 4) den laatsten overgang vormen naar het gehal- 

 veerde kamerrhythme (fig. 5). We zien gedurende de groepen den 

 duur van het a — v-interval prachtig toenemen; telkens valt de 

 kamersysfole later in de boezemdiastole in, totdat 1 kamersvstole 

 uitvalt. Daarna is het interval weer verkort, om weer op dezelfde 

 wijze gedurende de volgende groep te verlengen. In de figuren 2, 

 3 en 4 begint de kamersysfole van elke eerste curve der groep 

 dicht bij den top van de boezemcurven. Bij elke ^laatste curve der 

 groepen begint de kamersystole ongeveer op het midden van de 

 diastolische lijn der boezemcurven. Dit is zoo bij de groote groepen, 

 maar ook bij de kleine (bigeminusgroepen). Aanvankelijk zijn er dus 

 meer systolen van de kamer noodig om het a — v-interva! zoover 

 te doen verlengen dan later. De verslechtering van den metabolen 

 toestand van de kamerspier komt hier dus tot uiting door het 

 vormen van kleinere groepen. Het is tevens duidelijk, dat gedurende 

 de groepen de metabole toestand van de kamerspier verslechtert en 

 na een verlengde pauze weer verbetert. Ik meen, dat we ook hier 

 de verlenging van het a — v-interval gedurende de groepen moeten 

 toeschrijven aan een verlenging van het latente stadium der kamer- 

 spier. Het is het actieve contraheerende eindorgaan, de kamerspier, 

 waarvan het refractaire stadium gedurende de groepen toeneemt en 

 daarmee tevens het latente stadium. De toename van het refractaire 

 stadium geschiedt ook hier door toename van den duur van het 

 residu refractaire stadium door accumulatie. Gedurende de verlengde 

 pauze na een groep overtreft de afname van het residu refractair 

 stadium, de toename van het periodisch refractair stadium. Zoo ont- 

 staan de steeds kleiner wordende groepen, hetgeen uitloopt op het 

 gehalveerde kamerrhythme. 



Nog werd door mij de geleidbaarheid van den prikkel door de kamer 

 op een andere wijze onderzocht. In een vroegere mededeeling werd 

 reeds vastgesteld, dat na extraprikkeling van de kamerbasis of van 

 den boezem de T-uitslag in negatieven zin werd veranderd. Een 



