442 



Voor het vervaardigen van het instel been is een bnis uitgezocht 

 in voldoende mate vrij van optische fouten, om geen verschil in de 

 instelling te geven, wanneer een kathetometer op de instelspits f 

 gericht en de buis werd aangebracht of weggenomen. Het stalen 

 blokje is zoo lang genomen als noodig is, om er zeker van te zijn, 

 dat de buis ter plaatse waar ingesteld wordt, door de verhitting bij 

 het aanblazen van de capillair niet beschadigd wordt. 



Om de gelijkmatigheid van temperatuur van het kwik in de 

 £7-buis van den manometer te verzekeren — een voorwaarde wederom 

 van groote nauwkeurigheid — is het glaswerk van den thermometer, 

 dat kwik bevat, nu zoo geconstrueerd l ), dat het gemakkelijk nadat 

 de thermometer aan zijn draagstuk is bevestigd, door een gesloten 3 ) 

 koperen kastje omhuld kan worden. (Zie fig. 1). Ter hoogte van de 

 instelruimte bevindt zich een verlichtings- en een afleesspleet. De 

 verlichtingsspleet is door een glasvenster gesloten. In de afleesspleet 

 met schuif kan een dun plan parallel glasvenster aangebracht worden. 

 De opstijgende manometerbuis voorziet men met een koperen om- 

 hulsel, dat het kastje voortzet, door in elkaar passende stukken 



1 ) Bij den thermometer voor heliumtemperaturen, waar bet op het meten van 

 zeer kleine drukverschillen aankwam, was reeds een dergelijke dichtgeplakte kar- 

 tonnen kast, waarbinnen koperen schermen waren aangebracht, geïmproviseerd. 

 Het verschil in de aanwijzingen van twee op verschillende plaatsen in de kast 

 gebrachte thermometers bleef thans beneden 0,05 graad. De verandering in een 

 dag bedroeg niet meer dan 0,1 graad. 



2 ) De gemakkelijke verplaatsbaarheid van het geheel, welke aan dit type eigen 

 is, heeft het overwegend belang verloren, dat het had, toen het eerste model werd 

 ingericht en het nog zooveel moeilijker was, standvastige lage temperaturen te 

 verkrijgen. Toch levert zij nog groot voordeel, en kon zij bij het nieuwe model 

 behouden worden. Op- en neerschui.ven van de instelruimte is overbodig geworden 

 door de bijzondere inrichting voor drukkingen beneden een atmosfeer. 



Het in vroegere teekeningen afgebeelde statief is door een doelmatiger vervangen. 

 De voet van het statief is met de steltafel, waarop dit opgesteld werd, thans tot 

 een geheel vereenigd. De stang Is los van den voet gemaakt, en steunt daarop op 

 de wijze, waarop de tap van een theodolietas in zijn pot rust (zie fig. 2). Deze 

 inrichting is vooral dan doelmatig, wanneer men meerdere thermometers heeft en 

 deze gevuld wenscht te bewaren. Iedere thermometer heeft dan zijn eigen stang, 

 aan welke hij bij het bewaren opgehangen blijft; bij het gebruik plaatst men de 

 stang in den gemeenschappelijken stelvoet. 



Om te verkrijgen dat men den kathetometer slechts behoeft te draaien, om de 

 beide beenen van den manometer even scherpe er in te krijgen, is de manometer, 

 evenals barometer en standaardmeter, gemonteerd op eene slede, die verschoven 

 kan worden in de richting van de kathetometeras en is de stang, waaraan beide 

 beenen zijn bevestigd, draaibaar om een tap die zich op de slede bevindt. (Voor 

 de fijnere instelling in dezen zie detail fig. 2). 



