443 



(met scharnieren dichtslaande helften) koperen buis, zoover het kwik 

 reikt, opeen te stapelen. 



Het is van bijzónder belang het schadelijk volume nauwkeurig 

 te kennen. 1 ) Al de deelen ervan zijn op de reeds vroeger aangegeven 

 wijze gecalibreerd, s ) terwijl de ruimten bij de soldeerplaatsen van 

 de stalen capillair om de glazen capillair door de afmetingen ervan 

 te meten en te schatten, bekend zijn. Buitendien werd een volumeno- 

 metrische bepaling ervan verricht door de staalcapillair aan de 

 thermometerzijde dicht te smelten, de instelruimte en de capillair 

 met droge lucht te vullen en partij te trekken van de in noot 2 ) 

 genoemde calibratiekraan. 3 ) De uitkomsten van directe meting en 

 weging en die door deze volumenometrisehe bepaling verkregen voor 

 de instelruimte van af een horizontaal vlak door de instelspits tot 

 aan de aansmeltingsplaats van de thermometercapillair, stemmen tot 

 op weinige mm 3 overeen. 



De metingen met den thans beschreven thermometer 4 ) worden op 

 dezelfde wijze verricht als met de vroegere typen (zie in het bijzonder 

 Meded. N°. 141a). 



Om de correctie voor de thermometercapillair aan te brengen 

 wordt de wijdere capillair van een hulpthermometer, volgens de 

 methode van Chappuis, naast de thermometercapillair opgesteld. 



§ 3. Toestellen en methode. Fig. 3 geeft een overzicht van de 

 toestellen tot het bepalen van de dampspanning. In de proefruimte 



1 ) Men kan wel is waarop de wijze, waarop Hbnning, Ann. d.Phys. (4) 40 (1913)p.635 

 te werk gaat, de temperatuurmetingen van eene fout, die, gelijk bij zijn metingen 

 het geval was, in de bepaling van de schadelijke ruimte overblijft, bevrijden, door 

 n.1. bij de berekening voor een zeker temperatuurgebied, niet de werkelijke span- 

 ningscoefficient te gebruiken, maar de spanningscoefficient, die door berekening- 

 met de foutieve waarde van de schadelijke ruimte gevonden wordt, maar het ver- 

 dient verre de voorkeur dergelijke fouten door een zorgvuldige bepaling van het 

 schadelijk volume, dat trouwens geen bijzondere moeilijkheden biedt, te voorkomen. 



2 ) De ruimte tusschen een horizontaal vlak gelegd door de instelspits en het 

 oppervlak van den kwikmeniscus werd bepaald volgens de formules van Lohnstkin 

 en van Scheel en Heuse. 



Om de doorsnede van de instelruimte in het bijzonder op de instelplaats Ie 

 bepalen, werd tijdelijk aan het benedendeel van de instelbuis een glazen kraan 

 aangeblazen. 



3 ) De staalcapillair was hierbij, om zeker van de temperatuur te zijn, door oen 

 koperen buis omhuld. 



4 ) De gegevens ervan zijn: Inhoud thermometerresoi voir 108,31 cm 8 ; volume 

 glazen capillair 0,040 cm' 5 ; schadelijk volume 0,767 ± 0,003 cm s ; diameter mano- 

 meterbuis 1,473 cm. Volumeverandering van hel reservoir voor 1 alm. druk- 

 verandering 0051 cm 8 . ' 



