444 



binnen het vacunmglas 2? x v van den waterstofdampcryostaat bevindt 

 zich naast den helinmtherraometer van §2 en de bij be hoorend e hulp- 

 capillair van Chappuis het reservoirtje S, dat dient om de geconden- 

 seerde waterstof op te nemen en waarvan het volume bekend is. 1 ) 

 In het hoogdrukreservoir R t bevindt zich de door distillatie verkre- 

 gen zuivere waterstof. Een voldoende hoeveelheid ervan kan door 

 middel van de pipet P 1 (tusschen de kranen Kw\ en Kwv) worden 

 overgebracht in het gecalibreerde been (in de teekening het rechtsche) 

 van de halverwege met kwik gevulde persbuis P en parallel te 

 schakelen een differentiaalmanometer M. Het door toelating van 

 waterstof veranderde drukevenwicht herstelt men met behulp van lucht, 

 die zich onder hoogen druk in den voorraadcylinder Z? 3 bevindt. 

 Geleidelijk wordt zoo de druk in het dampspanningstoestel opge- 

 voerd tot den evenwichtsdruk tusschen vloeistof en damp, behoo- 

 rende bij de temperatuur in den cryostaat. Men sluit dan /vjr 4 en 

 brengt uit P een bekende hoeveelheid van het gas in de persbuis 

 als vloeistof in S over. 2 ) 



S is gecalibreerd. Nadat de bekende hoeveelheid waterstof is toe- 

 gevoegd en K\Vi gesloten, wordt gewacht totdat blijkens aanwijzing- 

 van den differentiaalmanometer M het door de adiabatische com- 

 pressie van het gas gestoorde temperatuurevenwicht hersteld is. Is 

 dan tevens de temperatuur in den cryostaat, waarvan het verloop 

 met behulp van twee platinaweerstanden gecontroleerd wordt, stand- 

 vastig, dan kan met de drukmetingen een aanvang worden gemaakt. 

 Daartoe wordt langs Kb % de luchtzijde van den differentiaalmano- 

 meter in verbinding gebracht met den open standaard manometer van 

 het laboratorium (Meded. No. 44). Tegelijk met de bepaling van de druk- 

 kingen in deze toestellen worden een of meer metingen met den gasther- 

 mometer verricht. Voor een reeks temperaturen werden op de beschre- 

 ven wijze bepalingen verricht, in enkele gevallen werd daarbij 

 bovendien bij eenzelfde temperatuur met verschillende hoeveelheden 

 vloeistof gemeten, teneinde na te gaan of de evenwichtsdrukken bij 

 weinig en bij veel vloeistof in het dampspanningsbolletje S bij eene 

 zelfde temperatuur dezelfde zijn, gelijk bij een gelijkmatige verdee- 

 ling van de temperatuur en bij zuiver gas het geval moet zijn. 



(Wordt vervolgd). 



1 ) Voor den cryostaat en de opstelling van de toestellen daarin alsmede voor de 

 temperatuurregeling verwijzen wij naar fig. 1 van Meded. N°. 151a. 



De hulpcapillair van Chappuis is daarin ter vereenvoudiging niet opgenomen. 



2 ) Het rechterbeen van de persbuis P is, om dit mogelijk te maken, gecalibreerd. 

 De dichtheid van de waterstof ontleenen wij aan een schatting met behulp van de 

 wet van den rechtlijnigen diameter uit de gegevens van Meded. N°. 137a en Meded. 

 N°. 151c. 



