Natuurkunde. — De Heer Zeeman doet eene mededeeling over : 

 ,, Enkele proeven over de zwaartekracht. De trage en de zware 

 massa van kristallen en radioactieve stoffen." 



1. Door Einstein's theorie der zwaartekracht zijn onze ideeën 

 over de gravitatie zoozeer veranderd geworden dat vragen, die vroe- 

 gere theorieën deden oprijzen nu niet meer gesteld worden of althans 

 in een ander verband. Er is geen plaats meer voor een aanschou- 

 welijk beeld van de werking der aantrekkingskracht tusschen twee 

 lichamen, en men moet dan ook tot oudere theorieën teruggaan om 

 het vermoeden te rechtvaardigen, dat de structuur van de lichamen 

 invloed kan hebben op hun onderlinge aantrekking. De voortplan- 

 tingssnelheid van het licht, het geleidingsvermogen voor de warmte, 

 de diëlectrische constructie hangen in kristallen van de richting af 

 en zoo zou ook de verdeeling der krachtlijnen van de zwaartekracht 

 in verschillende richting verschillend kunnen zijn. 



A. S. Mackenzie l ) in Amerika en Poynting met Gray 3 ) zochten 

 naar een invloed van de richting op de "gravitatie werking. 



Mackenzie bewees met een apparaat, zoo'als Boys in zijne bekende 

 onderzoekingen over de gravitatieconstante bezigde, dat voor kalk- 

 spaath in verschillende richtingen het verschil in aantrekking kleiner 

 dan 2^-g- van de geheele aantrekking is. 



Poynting en Gray stelden vast dat de aantrekking tusschen twee 

 kwartsbollen, waarvan de assen evenwijdig loopen minder dan T[ . -,',„„ 

 verschilt van de aantrekking dier bollen, wanneer de assen loodrecht 

 op elkaar staan. 



In een onderzoek van Kueichgauer 3 ) werd nagegaan of azijnzuur- 

 natrium in vloeibaren (oververzadigden) toestand na het kristalliseeren 

 zijn gewicht veranderd had. liet bleek dat de verandering kleiner 

 dan i . 10 — ' van het geheele gewicht moest zijn. 



Bij dit onderzoek van Kreichgu'ek liggen de assen ilcv verschil- 

 lende kristallen dooreen en de uitkomst kan nog hel resultaat zijn 

 van de samenwerking van gelijke positieve en negatieve verschillen. 



') Physical Review 2. 321. 1895. 



2) Philosophieal Transaclions. A. 192. 24ö! IS 1 ,) 1 .». 



s ) Kreichgaueb. Verhandl. BerliikT Physik. Ges. 10. 18, L892, 



