455 



slingers met uraniumoxyde en loodoxyde. Hij kwam tot de conclusie 

 dat de verhouding van massa en gewicht bij uraniumoxyde en bij 

 loodoxyde niet meer dan 1 deel in 200.000 verschilt. 



Indien de energie dus massa heeft, heeft zij naar evenredigheid 

 gewicht, binnen de grenzen der waarnemingsfouten. Nu men die 

 grenzen nauwer kan maken door proeven met de torsiebalans, was 

 daarin een reden gelegen om de radioactieve stoffen te onderzoeken. 



5. Eigen proeven. Mijne proeven zijn verricht met een apparaat, 

 in principe geheel met dat van v. Eötvös overeenkomend, maar 

 van veel kleiner afmetingen. Terwijl bij v. Eötvös de gewichten 

 aan de draaibalans elk 30 gram wegen, waren die bij mij van 

 omstreeks 1 g. elk. Het balkje met spiegel heeft een gewicht van 

 omstreeks 1,5 g. De middelpunten der cylindrische gewichten liggen 

 ongeveer 10 cm. Door deze geringe gewichten kon ik ook van de 

 voordeden van dunne kwartsdraden gebruik maken, die trouwens op 

 den tijd dat Eötvös zijn onderzoekingen begon, nog niet bekend waren. 



De kwartsdraad in mijn apparaat had bij omstreeks 22 cm. lengte, 

 ongeveer 10 f* dikle. De slingertijd van de balans bedroeg van 

 350 tot 400 seconden. 



De bescherming van de balans tegen warmte- en electrische in- 

 vloeden geschiedt, evenals bij Eötvös, door dubbele en zelfs drie- 

 dubbele wanden van messing van ongeveer 3 mm. dikte. 



Het werken met een zoo fijngevoelig apparaat als deze draaibalans 

 eischt natuurlijk bijzondere stabiliteit van de omgeving. De opstelling 

 in het Amsterdamsche Laboratorium op de apart gefundeerde peilers 

 bleek geheel onvoldoende te zijn. Er werd daarom besloten tot het 

 construeeren van eene inrichting, waardoor het mogelijk zou worden, 

 het apparaat tegen trillingen te beveiligen en tevens met schaal en 

 afleeskijker zonder schokken om een verticale as 180^ te draaien. 



Het principe voor deze inrichting is dat, hetwelk door Michelson 

 en Einthoven voor soortgelijke doeleinden is toegepast. 



Gaarne betuig ik hier mijn dank aan den Heer W M. Kok, 

 phil. nat. cand., voor zijn hulp en toewijding, zoowel bij de constructie 

 van bedoeld apparaat, als bij het verder onderzoek. 



In hoofdzaak bestaat de inrichting uit een bak van ijzerblik mei 

 dikke olie gevuld, waarin een tweede bak drijft Heide bakken zijn 

 ringvormig, zoodat in het midden een opening vrij blijft, waardoor 

 het mogelijk wordt een toestel aan een verticale as door het middel- 

 punt van den ring op te hangen en op verschillende hoogte te 

 stellen. 



Een uitvoerige beschrijving van de gebezigde inrichting zal tot 

 later worden uitgesteld. 



