504 



met een electrometer volgens Wulf 1 ), die tot ruim 40000 Volt ge- 

 bruikt kon worden. Deze werd met een compensatietoestel volgens 

 Brooks geijkt. De verhouding tusschen de verschillende meetbereiken 

 werd met een naaldvonkenbaan gecontroleerd. 



De condensatoren waren één meter lange glazen buizen van 8 cm. 

 doorsnede, die in- en uitwendig verzilverd waren. Het glas aan 

 uiteinden en bodem was plaatselijk verdikt om doorslaan te voor- 

 komen. 2 ) Ze werden voor ons in Philips' glasfabriek uit loodglas 

 geblazen. 3 ) De capaciteit was ongeveer 0,005 microfarad. Bij het 

 gebruik van gelijkgerichten wisselstroom (zie onder) moesten we nog 

 0,007 m.F. parallel schakelen om voldoend constante spanning te 

 verkrijgen. De condensatoren werden voor de hoogere spanningen 

 met een Wimshurstmachine geladen. Om het opladen zeer langzaam 

 te doen plaats hebben, was parallel aan de machine een ontladings- 

 buisje met spitse electroden geschakeld. De luchtdruk in dit buisje 

 kon veranderd worden. Bij de meting werd langzaam lucht toege- 

 laten. Daardoor steeg de spanning aan de spitse electroden. Zoodra 

 deze de doorslagspanning in de met argon-stikstof gevulde electroden- 

 buis overschrijdt, treedt ontlading op en valt de spanning op een 

 kleinere waarde terug. De maximale uitslag van den electrometer 

 werd daarbij afgelezen. 



Bij de lagere spanningen voldeed deze inrichting niet. Daarom 

 hebben we voor het laden van de condensatoren een 7000-volts- 

 transfbrmator met gelijkrichters gebruikt in een schakeling, die door 

 Greimacher beschreven is'). In plaats van cellen volgens Gkaetz 

 gebruikten we zelfvervaardigde thermoionengelijkrichters, z.g. keno- 

 trons 5 ). Door het regelen van den gloeistroom kon elke willekeurige 

 oplaadsnelheid bereikt worden. 



Wij hebben er bij alles voor gezorgd, dat electrostalische storingen 

 zoo gering mogelijk bleven. 



3. Metingen. 



Om onze opstelling te controleeren hebben we eerst een reeks 

 doorslagspanningen van lucht bepaald. Deze was vrij van koolzuur 

 en waterdamp. 



•) Th. Wulf, Phys. Zeitschr. (11), 1090, 1910. 

 2 ) J. Móscicki. E. ï. Z. 1904, 527. 



:s ) Onzen dank aan den Heer P. J. Schoonenberg, die voor de vervaardiging 

 zorg droeg. 



*) H. Greinacher, Phys. Zeitschr. (15), 412, 1914. 

 6 ) J. Langmuir, Electrician 1915. LXXV, 240. 

 A. W. Hull, Electrician 1916. LXXVII, 220. 



