511 



waarin a het aantal ioniseerende botsingen per era. weg afgelegd 

 in de richting van het veld voor een negatief ion voorstelt, /? de- 

 zelfde grootheid voor eeh positief ion. S zal dus groot zijn, wanneer 

 « groot is en fi, die steeds klein tegenover a is, niet relatief zeer 

 groot wordt. Nu behoort argon tot de zoog. „elastische" gassen, 

 waarin de negatieve ionen bij niet ioniseerende botsingen tegen de 

 moleculen, geen energie verliezen, Voor deze heeft K. T. Compton x ) 



a 

 kort geleden - (p de gasdruk) berekend, als funktie van de ionisatie- 



P 

 spanning V de gemiddelde vrije weglengte / en de veldsterkte per 



X a 



eenheid van gasdruk — . Hij vindt - voor de elastische gassen veel 



P V 



grooter dan voor de niet-elastische. Zet men in de door hem gegeven 



tabel de waarden voor V en / voor argon, neon en helium in 

 (de waarde van / evenredig genomen met de volgens de kinetische 

 gastheorie berekende) dan vindt men u voor argon het grootst. Daar 

 er nu geen direkt voor de hand liggende reden bestaat om aan te 

 nemen dat ook $ voor de elastische gassen veel grooter zal zijn dan 

 voor de niet-elastische, maakt de groote waarde van a het waar- 

 schijnlijk, dat de doorslagspanning van argon bijzonder klein zal zijn. 

 Wat de doorslagspanning van de mengsels betreft, kunnen wij 

 wederom naar een rekening van Compton 3 ) verwijzen. Deze rekening 

 werd niet geheel doorgevoerd, doch geeft aan, dat a voor een mengsel 

 van een elastisch en een niet-elastisch gas ongeveer het karakter 

 van a voor de niet-elastische gassen vertoont. Nu is echter stikstof 

 niet geheel onelastisch. K. T. Compton en J. M. Benade 3 ) hebben 

 aangetoond, dat het energieverlies bij den stoot van een electron 

 tegen een stikstof moleku ui afhangt van den kleinsten afstand tusschen 

 beider banen, en wel omgekeerd evenredig is met de 10 de macht 

 van dezen afstand. Het probleem wordt hierdoor wel bijzonder 

 gecompliceerd. 



" Het andere grensgeval, oen mengsel van 2 volkomen elastische 

 gassen, is door Franck en Hertz •) zij het ook in een eenigszins 

 ander verband besproken. In dat geval neemt het gas met de 

 kleinste ionisatiespanning de geleiding vrijwel geheel over. Nu 

 is de ionisatiespanning voor stikstof belangrijk lager dan voor 



J ) Compton, Phys. Rev. (7;. 517, 1916 



"-) loc. cit. p. 516. 



3 ; Phys. Rev. (8) 449. 1916. 



4 ) Franck en Hertz, Ber. D. phys. Ges. (18) 218. 1916. 



34 



Verslagen der Afdecling Natunrk. Dl. XXVI. A». 1917 IS. 



