523 



Uit het steile verloop der lijnen volgt boezeer de gevoeligheid 

 van de thermozuil afhankelijk is van de breedterichting van de zuil. 



Duidelijk blijkt hier de noodzakelijkheid van scherp instellen op 

 een bepaalde plek. 



Heeft men bijv. de thermozuil geijkt bij instelling 16 en gebruikt 

 de zuil later bij instelling 17 dan volgt uit de tabel dat men fouten 

 kan maken van de orde van 50°/ ü5 indien men althans weder gebruik 

 gemaakt heeft van bundels van 0.2 mM. 



De verschuiving van slechts 1 mM. kan dus reeds een grooten 

 invloed hebben. Duidelijk is ook dat de uitslag sterk afhankelijk 

 moet zijn van de breedte van den gebruikten lichtbundel. 



Beschouwt men bijv. 2 bundels die per secunde dezelfde hoeveel- 

 heid energie naar de thermozuil zenden, wier middens samenvallen 

 in het gevoeligheidsmaximum der zuil, maar wier breedte verschillen 

 en wel achtereenvolgens 1 en 3 mM. mogen zijn, dan volgt uit de 

 tabel dat in het geval van den smallen bundel een ongeveer 20 °/ 

 grootere uitslag wordt verkregen. Bij deze berekening is van de 

 gemiddelde waarden van de gevoeligheden gebruik gemaakt. 



Uit de grafische voorstelling volgt verder, dat de thermozuil zeer 

 gelijkvormig gemaakt is. De maxima gevoeligheden liggen alle bij 

 17,5 mM. Dit gelijkmatige en scherpe optreden van het gevoeligheids- 

 maximum maakt het nu mogelijk dit als instellingskenmerk te 

 gebruiken. 



Men gaat hierbij als volgt te werk : Met den te gebruiken bundel 

 bepaalt men de breedtefunctie zooals hier boven geschied is, men 

 kan hieruit nauwkeurig bepalen bij welke instelling de bundel den 

 grootsten uitslag kan vertoonen. Vervolgens zet men de thermozuil 

 op de bepaalde instelling en voert hierna de verlangde metingen uit. 



Deze bewerking, die vlug kan geschieden, voert men uit vóór de 

 ijking zoowel als vóór het gebruik van de thermozuil 1 ). 



Hiermee zijn de moeilijkheden met de instelling opgelost. 



Wat nu de breedte der bundels betreft zij opgemerkt, dat bij 

 deze proeven gebruik werd gemaakt van een zwart gemaakt platina 

 plaatje dat 1 m.M. breed was en zich op eenen afstand van 1 m.M. 

 van de thermozuil bevond. 



l ) Dr. Moll deelde mij onlangs naar aanleiding van deze instelling mede, dal 

 hij bij relatieve melingen ook instelt op de grootste gevoeligheid en wel door de 

 thermozuil heen en weer te draaien. Daar voor de ijking een zeer nauwkeurige 

 instelling noodig is, geef ik er de voorkeur aan hierbij de breedtefunctie te be 

 palen om uit de verschillende gevonden punten, grafisch de maxima instelling te 

 bepalen. 



