Scheikunde. - - De Heer Böesekbn biedt een mededeeling aan van 

 den Heer H. I. Waterman: ,, Over den invloed van verschillende 

 stoffen op de ontleding van nwnosen door alkali en op de 

 inversie van rietsuiker door zoutzuur. III. Configuratie van de 

 oxybenzoëzuren en van sulfanilzuur." 



(Mede aangeboden door den Heer Hoogewerff.) 



Benzoëzuur, salicyhuur en m. en p. o.vybenzoëzuur . 



In een vorige mededeeling 1 ) heb ik aangetoond, dat in alkalische 

 oplossing phenol zich als éénbasisch zuur gedraagt. Waar nu te 

 verwachten is, dat benzoëzuur in alkalische oplossing als éénbasisch 

 zuur zal werken, zou men bij aanname van de oxybenzoëzuren als 

 dragers van de som der eigenschappen van phenol eenerzijds, benzoë- 

 zuur anderzijds, kunnen vermoeden, dat in alkalische oplossing- 

 deze oxybenzoëzuren zich als tweebasisch zuur zullen gedragen. Het 

 is echter gebleken, dat alleen meta- en para-oxybenzoëzuur hieraan 

 voldoen. Het o-oxy benzoëzuur (salicylzuur) werkt in alkalische 

 oplossing als éénbasisch zuur. 



De beschrijving der desbetreffende proeven vindt men in tabel 

 I" en V'. (Zie pag. 527 en 528). 



Uit de polarisatie bij aanvang der [.troeven blijkt, dat noch ben- 

 zoëzuur, noch de drie oxybenzoëzuren de polarisatie van glukose 

 in belangrijke mate beïnvloeden (tabel 1" en I 4 ). Terwijl de aan- 

 wezigheid van 5 cM' 1,06 normaal natriumhydroxyde-oplossing na 

 37 s uur de polarisatie van -f- 11,1 tot resp. -|- 5,8 en -|- 5,9 heeft 

 doen dalen (Nos. 5 en 8, I»), heeft toevoeging van 1 milligram- 

 molecuul salicylzuur en benzoëzuur tengevolge, dat de polarisatie 

 slechts tot -4- 6,4 en -f- Q,^ (Nos 6 en 7, \") is gedaald. 



Iets dergelijks nemen we waar bij dezelfde proeven na ± 6 1 /., 

 uur; onder invloed van 5 cJVF 1,06 N. NaOH is hier de polarisatie 

 tot resp. -4- 3,3 (N°. 5) en -f 3,1 (N*. 8) verminderd, bij Nos. 6 en 7 

 slechts tot -f- 3,9 en -f- 4,0. 1 milligrammolecuul der genoemde 

 zuren compenseert de werking van iets minder dan 1 cM 3 1,06 N. 

 NaOH ; salicylzuur en benzoëzuur gedragen zich dus ten naaste bij 

 als éénbasische zuren. Indien salicylzuur als 2-basisch zuur werk- 

 zaam zou zijn, zou de polarisatie van N°. 6 (l n ) na 3 l / 2 en 6 1 /., 



!) Deze Verslagen, 27 April 1917. Bd. 25, 1509. 



