537 



Tijd 1 min. 



Fig. 



hartspier is afgenomen. Evenals bij de skeletspieren heeft het hart 

 door de doorstrooming met water een sterke zwelling ondergaan 

 en is de afstand basis-punt van de kamer afgenomen. Ook hier 

 zijn dus de mechanische verhoudingen zoodanig geworden, dat een 



actieve verkorting van de hartspier 

 niet tot uiting kan komen. Na de 

 vervanging van het water door 

 Ringersche vloeistof treedt het her- 

 stel der systolen op, nadat eerst 

 door afname van de zwelling weer 

 een verlenging van de hartspier is 

 ingetreden. Fig. 2 vertoont deze 

 verhoudingen duidelijk. Het herstel 

 der systolen is bier niet volledig, doordat de stilstand vrij lang 

 geduurd heeft. Men bereikt overigens gemakkelijk een volledig her- 

 stel der kamersy stolen, als men het hart korten tijd met water 

 doorstroomt. 



Het verdwijnen der contractiliteit bij behouden geleidingsvermogen 

 en prikkelbaarheid, zooals Biedermann en Engelmann zich dat voor- 

 stelden bij de skeletspieren en het hart, is derhalve slechts schijnbaar. 

 Om aan te toonen, dat de processen, die aan de contractie ten 

 grondslag liggen wel in het door water opgezwollen hart plaats 

 vinden, heb ik me bediend van den snaargalvanometer. Van de 

 doorstroomde gesuspendeerde kikkerharten leidde ik de actiestroomen 

 af na 1 onpolariseerbare electrode op de hartpunt en 1 op de 

 atrio-ventricnlairgrens te hebben geplaatst. Wanneer ik nu met 

 water doorstroomde, stond het hart spoedig stil in maximalen ver- 

 kortingstoestand door de opzwelling. Gedurende eenigen tijd in den 

 aanvang van den stilstand bleven de actiestroomen beslaan (zie 

 Fig. 3). Hiermee stond het dus vast, dat gedurende den stilstand in 

 maximalen verkortingstoestand de automatie en het geleidingsver- 

 mogen van het hart was bewaard gebleven. 



Het zij mij vergund nog een enkel woord te wijden aan de kritiek, 

 die Kaiser meende te moeten uitoefenen op de experimenten van 

 Biedermann en Engelmann. Deze physioloog schreef de resultaten 

 van Biedermann en Engelmann toe aan stroomlissen, die van af don 

 prikkelaar het spiergedeelte (hartgedeelte), dal niet met het water 

 in aanraking was geweest, tot contractie zouden hebben gebracht. 

 Deze kritiek is onverdiend. Mijn experimenten, waarin de mei water 

 geimbibeerde stilstaande kikkerharten nog electrogrammen opleverden, 

 leeren ons, dat hierin de processen, die aan de contractie on do 

 prikkelgeleiding ten grondslag liggen, wol kunnen blijven bestaan. 



