596 



(plaat 1) een tweetal hierop betrekking hebbende photographische 

 opnamen bij. 



De vraag deed zich nu voor of ook het zilver, evenals NaCl en 

 wolfraam, aanvankelijk geheel structuurloos wordt afgezet en pas 

 later door secundaire oorzaken, zooals verwarming, tot kiïstallisatie 

 wordt gebracht. In verband hiermede werden proeven genomen, 

 waarbij het sublimaat zeer langzaam gevormd en de glaswand 

 gedurende den geheelen duur der sublimatie op de temperatuur van 

 vloeibare lucht werd afgekoeld. Ofschoon onder deze omstandigheden 

 de kristallisatie van het neerslag zeer sterk wordt belemmerd, kon 

 toch niet een structuurloos neerslag worden verkregen. 



Zilver gaat dus zeer gemakkelijk in den gekristalliseerden toestand 

 over. Hoe echter gedragen zich andere metalen? Welke zijn de om- 

 standigheden waaronder een structuurloos neerslag ontstaat en 

 wanneer vormen zich heterogene deeltjes? Welke metalen vertoonen, 

 evenals goud en zilver, in zeer dunne laagjes bepaalde kleuren; 

 wordt deze eigenschap in hoofdzaak bepaald door de dikte van de 

 laag en den dispersiteitsgraad van het metaal, onafhankelijk van den 

 aard daarvan of moet men de oorzaak juist zoeken in dezen aard 

 d.i. in de selectieve absorptie van het metaal zelve? 



Om antwoord te krijgen op deze verschillende vragen hebben wij 

 onze vroegere onderzoekingen voortgezet en uitgebreid en zullen de 

 resultaten daarvan hieronder mededeelen. 



Het ultramicroscopisch onderzoek. 



§ 2. De apparatuur. 



De onderzochte elementen werden in den vorm van dunne draden 

 op het gestel van een gloeilamp gewikkeld, waar ze, na zorgvuldige 

 evacuatie van de lamp, door een electrisehén stroom verhit werden 

 en tot verdamping gebracht. In de meeste gevallen was aan de lamp 

 verbonden een zijbuisje b met canadabalsem, dat te voren door 

 voorzichtig verhitten in vacuüm zoo goed mogelijk bevrijd was van 

 de opgeloste gassen en dat gedurende het branden van de lamp in 

 vloeibare lucht gedompeld was. Nadat zich op het glas van c een 

 metaalsublimaat had gevormd, werd de canadabalsem ontdooid en 

 voorzichtig daarover uitgespreid. 



De binnenwand van het glas was om bij het ultramicros- 



copisch onderzoek storing door aanwezige stofdeeltjes zoo mogelijk 

 te vermijden - - zorgvuldig schoongemaakt. Waar verder bekend is, 

 dat sporen van reslgassen op het verdampen van een metaal van 

 grooten invloed zijn x ) en gebleken was, dat reeds geringe hoeveel- 



!) I. Langmuir, Trans. Amer. lust. of Electr. Eng. 1913. 1902. 



