600 



sterker lichtend en schijnt het alsof ook de laag der lichtende 

 deeltjes dikker is -geworden. 



De aparte ultramicronen zijn dus in grootte en wellicht ook in 

 aantal toegenomen ten koste van een hoeveelheid zilver, die eerst 

 onzichtbaar was. 



Het zilverneerslag bestaat dus uit twee deelen : ie. een aantal 

 meer of minder duidelijk zichtbare ultramicronen en 2e een optisch 

 onoplosbaar deel, dat, evenals het laagje bij NaCl, CaF 2 en W, als 

 glasachtig-amorf kan worden beschouwd. Door de verhitting gaat 

 dit tweede deel in het eerste over. 



Waar de met het bloote oog waargenomen absorptiekleur van 

 het neerslag bij groei daarvan verandert in de richting geel 

 rood-blauw en bij verhitting in tegenovergestelde richting zich wijzigt, 

 daar blijkt dus, dat deze absorptiekleur in hoofdzaak bepaald wordt 

 door het glasachtig amorfe deel en niet door de ultramicronen. 



Meer nauwkeurig werd nu nagegaan welke de laagste tempera- 

 tuur was, waarbij de veranderingen optreden. 



Knüdsen l ) geeft op, dat in het uiterlijk van het zilversublimaat geen 

 verschil is waar te nemen of de temperatuur van den glaswand, 

 waartegen het zich afzet, 575° is of meerdere honderden graden lager. 



Wij hebben echter reeds gezien, dat verhitting op 260° een zeer 

 merkbare verandering brengt in het bij 20° gevormde laagje. 



Ook verhitting op 130° had een soortgelijken invloed. De blauwe 

 tint veranderde in groen-geel. 



Bij verhooging van 20° tot 80° kon bij korten verhittingsduur 

 geen verandering worden waargenomen. Het is echter waarschijnlijk, 

 dat deze op den duur toch zal intreden, zoodat een scherpe grens, 

 waarboven het neerslag instabiel en waar beneden het stabiel is, 

 niet kan worden getrokken. 



Getracht werd na te gaan of de bij zeer lage temperatuur gevormde 

 sublimaten nog verschillen van die welke bij kamertemperatuur ont- 

 staan. Bij vroegere processen daaromtrent was slechts een negatief 

 resultaat bereikt; bij beide temperaturen werd eenzelfde kleuren- 

 schaal doorloopen. Het was dus te verwachten, dat eventueele ver- 

 schillen slechts zeer gering zouden zijn. Om deze te kunnen consta- 

 teeren werd een cylindrische glasballon met rechten axialen gloeidraad 

 gekozen, die gedurende het branden halverwege in vloeibare lucht 

 gedompeld was. De onderhelft van het glas had dus een temperatuur 

 van ca. —180°, de bovenhelft was op kamertemperatuur. Daardoor 

 het groote warmtegeleidingsvermogen van zilver een sterke afkoeling 



') Arm. d. Physik. (4) 50 (1916), 472. 



