601 



plaats heeft bij de toevoer- en ophangdraden, moet de draad, wil 

 hij over een voldoenden afstand gelijkmatig' gloeien, vrij lang zijn. 

 In ons geval was de lengte van den dubbeldraad 20 en de diameter 

 van den glascylinder 5 c.M. Een zeer duidelijk verschil in de kleur 

 van het sublimaat kon niet worden geconstateerd. In het bij — 185° 

 gevormde neerslag was de overgang ongekleurd-geel-blauw wat 

 sneller dan in het neerslag, dat bij gewone temperatuur ontstond. 

 In het algemeen ontbraken de meer roode tinten. De experimenteele 

 moeilijkheden om aan den draad een volkomen gelijkmatige tempe- 

 ratuur-verdeeling te geven, in aanmerking nemend, mag echter aan 

 deze verschillen niet te veel waarde gehecht worden. 



§ 5. Goud. 



De eerste kleur, die bij zeer langzame sublimatie in vacuüm op- 

 treedt is rosé; naarmate het neerslag dikker wordt, wordt de kleur 

 rood, violet, blauw, tenslotte groen, en eindelijk neemt men de 

 reflectiekleur van metallisch goud waar. 



Bij toetreding van lucht verdwijnt allengs -de rosé tint en wordt 

 het groen wat dieper van tint. Deze veranderingen zijn echter niet 

 zoo sterk als bij zilver werden waargenomen. Canadabalsem in 

 vacuüm daarover heengebracht, houdt ze geheel tegen. 



Ultramicroscopisch is tusschen het wèl en het niet met canada- 

 balsem bedekte deel het verschil veel minder groot dan bij zilver. 

 Het zeer dunne, rosé gekleurde laagje - is optisch onoplosbaar, de 

 wat dikkere neerslagen vertoonen een Ti nd all effect en de blauwe en 

 groen gekleurde geven een meer of minder duidelijk mozaiek van 

 verschillend gekleurde ultramicronen. (Zie fig. 3. Plaat 1). 



De canadabalsem houdt de ultramicronen in het algemeen licht; 

 zwakkei', vooral indien de sublimatie zeer langzaam plaats heeft 

 gehad en de glaswand gedurende dien lijd op zeer lage temperatuur 

 gehouden is. Heel vaak ziet men dan alleen hel Tindalleffect met 

 nog hier en daar verspreide lichtsterke deeltjes, die blijkens het 

 beeld van een contrölelamp zonder goud, grootendeels stofdeeltjes zijn. 



Plaatselijke verhitting door een warm glasstaafje tegen de 



onderzijde van het glas te houden - - brengt evenals bij zilver een 

 sterke verandering teweeg. Het groen-blauwe neerslag wordl rood, 

 bij nog hoogere verhitting middenin geel met groene reflex en naai- 

 de randen rood: violet wordl rood en bij sterkere verhitting geel. In 

 het algemeen loopt de kleur terug en wordt de lichtabsorbtie geringer. 



Ultramicroscopisch is in het verhitte deel een zeer lichtsterk 

 mozaïek ontstaan. Schuift men hel object onder het microscoop vanaf 

 het niet-verhitte deel naar een verhitte plaats, dan /.iel men hel 



