606 



zijn veel separate deeltjes met daartnssehen een vrij lichtzwak, maar 

 volkomen aaneengesloten mozaïek. Eveneens wordt bij plaatselijke 

 verhitting het groene veld rood en treedt er de koperreflectiekleur op. 

 Een ander neerslag, door zeer langzame sublimatie gevormd (totaal 

 38 uur) en zonder bescherming van canadabalsem bekeken, vertoonde 

 alleen de separate deeltjes en geen daartnssehen liggend mozaïek. De 

 separate deeltjes kunnen echter slechts een klein deel van het 

 metaal zijn ; het hoofddeel is dns optisch onoplosbaar. 



§ 13. Cadmium. 



Dit vertoont het verschijnsel, waarop R. Wood in een recent 

 onderzoek l ) reeds heeft gewezen, nl. dat de damp in zeer sterk 

 oververzadigden toestand kan verkeeren en niet op den glaswand 

 condenseert. Zeer frappant blijkt dit uit de -volgende proef: Een 

 cadmiumdraadlampje verdraagt een electrischen stroom van 0,30 

 Ampère zonder door te smelten en zonder af te zwarten. Vervolgens 

 wordt de stroom op 0,26 Ampère verlaagd en de ballonwand plaat- 

 selijk met in vloeibare lucht gedrenkte watten aangestipt. Op die 

 plaats ontstaat dan weldra een neerslag ; alleen daar scheiden zich 

 nu verder de dampmoleculen af, zoodat zich na eenigen tijd een 

 vrij dik metallisch spiegelend laagje met scherpe randen ten opzichte 

 van den omringenden glaswand heeft gevormd. Ten slotte gaat de 

 draad door. In het begin heeft zich dus in den ballon cadminmdamp 

 gevormd, die met den electriseh verhitten draad in evenwicht was, 

 maar ten opzichte van den kouden wand sterk oververzadigd was. 

 De tegen den glaswand botsende dampmoleculen werden dus vol- 

 komen gereflecteerd. Door plaatselijke sterke afkoeling wordt de 

 oververzadiging opgeheven. De dampspanning daalt en het evenwicht 

 tusschen den damp en den verhitten draad is verbroken. Het metaal 

 sublimeert nu snel naar den kouden wand, totdat tenslotte de draad 

 zoo dun wordt, dat hij breekt. 



Niet altijd echter was de oververzadiging zoo sterk. Soms vormde 

 zich ook bij kamertemperatuur spontaan een condensaat, dat echter 

 zeer onregelmatig van dikte was, en op sommige plaatsen geheel 

 ontbrak. Bij doorvallend licht is het neerslag blauw gekleurd, terwijl 

 eenigszins dikke neerslagen zeer spoedig metallische reflectie vertoonen. 



Een dergelijk neerslag met metallische reflectie vertoonde in het 

 nltramicroscoop een enorm lichtsterk mozaïek van deeltjes met grooten 

 kleurenrijkdom. De schijnbare grootte van deze deeltjes is niet veel 

 anders dan bij zilver, dat bij kamertemperatuur is neergeslagen. 



Een andere lamp, die gedurende de sublimatie in vloeibare lucht 



i) Phil. Mag. (6) 32 (1916) 364. 



