611 



denseerend, een sublimaat geven, dat óf geheel optisch niet-oplosbaai' 

 is, óf voor een overwegend deel optisch niet-oplosbaar is en voor 

 een ander deel uit duidelijk separate deeltjes bestaat. De lager 

 smeltende metalen met een grootere dampspanning, Au, Ag, Cu, Mg, 

 Zn, Cd daarentegen hebben veel grootere neiging tot grovere con- 

 densatie en vormen een aangesloten netwerk van ultramicronen. 



Van de eerste groep geven de hoogst smeltende elementen W, C 

 en Pt, en ook het ijzer een optisch onoplosbaar neerslag. Van de 

 grootere deeltjes, die daarbij nog in het gezichtsveld konden worden 

 waargenomen, was het onzeker of zij metaakleelljes waren en zeer 

 waarschijnlijk, dat het stofdeeltjes waren of onzuiverheden van den 

 glaswand. De andere metalen dezer groep - - Mo en Ni — gaven 

 duidelijk separate deeltjes. 



Van de metalen der tweede groep gaven Ag, Au en Cu een meer 

 of minder duidelijk netwerk en daartusschen ook grootere separate 

 deeltjes. Mg, Zn en Cd vertoonden op den glaswand bij kamertem- 

 peratuur plaatselijke condensatie en groei, tengevolge van de over- 

 verzadiging van den damp, die door reflectie tegen den glaswand op kan 

 treden. Doch ook het bij de temperatuur van vloeibare lucht op 

 den glaswand aangebrachte condensaat gaf, bij kamertemperatuur 

 bekeken, een grof heterogeen beeld, waarin een (vermoedelijk bij 

 de opwarming op kamertemperatuur ontstane) rangschikking der 

 deeltjes te constateeren viel. 



Wij kunnen dus concludeeren : naarmate de gloeitemperatuur, 

 noodig voor de langzame sublimatie, hooger is, naar die mate ver- 

 krijgt het gevormde sublimaat een fijnere structuur. 



De temperatuur van den glaswand, waarop zich het neerslag 

 vormt, heeft zeer grooten invloed op den aard daarvan. Door zeer 

 lage temperatuur worden de neerslagen van Ag, Au en Cu geheel of 

 althans voor hetgrootste gedeelte niet optisch, oplosbaar, terwijl Zn, Mg 

 en Cd als gelijkmatige neerslagen worden verkregen, die ultramicros- 

 copisch de mozaïekstructuur vertoonen. 



Door verhitting verkrijgt een reeds gevormd en optisch onoplos- 

 baar neerslag duidelijke heterogeniteit, en mozaiekstructuur. Bijzonder 

 fraai was dit te zien bij Ag, Au, Pt, Fe en Wo. Molybdeen hoeft 

 een ietwat afwijkend gedrag, doordat de deeltjes hierin neiging 

 hebben tot rangschikking in grootere conglomeraten, kransjes ol' 

 rechte reeksen, die den indruk maken van beginnende kristallisatie. 



Ook bij de lager smeltende metalen (\\, Zn, Alg heeft een 

 hoogere coiidensatietemperaluur een vergroving der structuur tenge- 

 volge. Vergelijkt men bijv.de condensaten, die KoHLSCHÜTTER en Kiiikks' 



') Z.f. Elektrochemie 18 (1913) 373. 



